Astma to choroba na całe życie

Spirometria jest jedną z metod diagnozowania astmy.

Nieleczona lub niewłaściwie leczona znacznie ogranicza życie chorych, może prowadzić do inwalidztwa, a nawet zgonu.

Atak astmy następuje najczęściej po zetknięciu się z alergenem: pyłkami roślin, roztoczami, sierścią zwierząt czy niektórymi pokarmami, np. mlekiem. Wtedy mówi się o astmie oskrzelowej alergicznej (najczęściej u dzieci). Z kolei atak tzw. astmy oskrzelowej niealergicznej może być wywołany niemal przez wszystko: intensywny zapach, gwałtowną zmianę temperatury, dym papierosowy, infekcję czy emocje, choćby głośny śmiech (te czynniki mogą też wywołać astmę alergiczną). Choroba może też być spowodowana czynnikami środowiskowymi miejsca pracy, nadwrażliwością na aspirynę i inne niesterydowe leki przeciwzapalne albo wysiłkiem.

- Astma jest przewlekłą choroba zapalną dolnych dróg oddechowych, która przebiega z napadowym, zmiennym zwężeniem oskrzeli, prowokowanym przez swoiste i nieswoiste czynniki, ustępującym samoistnie lub pod wpływem leczenia. Pojawia się w różnym wieku, zwykle jednak rozpoczyna się w dzieciństwie i trwa do końca życia, z okresami zaostrzeń i remisji – mówi dr Dorota Nierojewska, specjalista chorób płuc, specjalista alergolog ze Specjalistycznego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc w Rzeszowie. – Remisje częściej dotyczą dzieci niż dorosłych. Sprzyja im wcześnie włączone leczenie przeciwzapalne i immunoterapia alergenowa. Niestety, złe rozpoznanie i niepotrzebne leczenie dziecka wieloma antybiotykami utrwala niekorzystne zmiany w oskrzelach i odsuwa w czasie właściwe leczenie.

Objawy choroby

Objawy astmy to napady duszności, świstów, kaszlu lub ucisku w klatce piersiowej. Pojawiają się zwykle w nocy lub nad ranem, mogą występować kilka razy dziennie lub kilka razy tygodniowo. Charakteryzują się zmiennością i nawrotowością.
Zaostrzenie astmy jest wyrazem pogorszenia przebiegu choroby. Jej nasilenie może być różne, od łagodnego do ciężkiego, jak stan astmatyczny. Rozwija się w ciągu kilku godzin, dni, a czasem w ciągu kilku minut. Najczęstsze przyczyny zaostrzeń to: czynne i bierne narażenie na dym tytoniowy, ekspozycja na alergeny (kurzu domowego, karaluchów, inne alergeny pochodzenia zwierzęcego, pleśnie, pyłki roślin, pokarmy, alergeny zawodowe), infekcje wirusowe i bakteryjne, nadwrażliwość na leki, substancje drażniące, wysiłek fizyczny i emocje.

Zachorowalność rośnie z roku na rok

Na astmę oskrzelową choruje obecnie ponad 300 mln osób na świecie. W Polsce problem ten dotyczy co 10. osoby. Według danych GUS, astma i choroby alergiczne stanowią obecnie najczęstszy problem zdrowotny dzieci i dorosłych do 45. roku życia, nawet w porównaniu ze schorzeniami układu krążenia i narządu ruchu.

Wśród dzieci do 14. roku życia na astmę częściej (niemal dwukrotnie) chorują chłopcy, w okresie dojrzewania różnica zanika, a wśród osób dorosłych astma częściej jest rozpoznawana u kobiet.

Warto wiedzieć

* W rodzinach, w których jeden z rodziców lub rodzeństwo choruje na astmę, ryzyko zachorowania dziecka jest ponad 2-krotnie większe niż u rodzin nie obciążonych wywiadem astmy.
* Astma prawidłowo leczona ma minimalny wpływ na życie chorego. Nieleczona lub niewłaściwie leczona znacznie ogranicza życie, może prowadzić do inwalidztwa, a nawet zgonu.
* Podstawą skutecznego leczenia chorych na astmę jest jej wczesne rozpoznanie.

Ekspert odpowiada

Jakie badania należy wykonać żeby prawidłowo zdiagnozować astmę?

Badania służące do rozpoznania astmy to: dokładnie zebrany wywiad medyczny, badanie przedmiotowe, badania czynnościowe układu oddechowego (spirometria), badania alergologiczne (skórne testy punktowe powszechnie występującymi alergenami, a w sytuacji niemożności ich wykonania – badanie poziomu swoistych Immunoglobulin E dla wybranych alergenów. Wyniki badań alergologicznych powinny być zawsze analizowane w świetle danych klinicznych. Ze względu na to, że astma ma wiele cech wspólnych z innymi jednostkami chorobowymi, zalecane jest przeprowadzenie właściwej diagnostyki różnicowej (aby wykluczyć inne schorzenia). Do badań takich należy przede wszystkim klasyczne badanie radiologiczne klatki piersiowe czy inne badania obrazowe klatki piersiowej, ew. badania krwi. Ostatecznej weryfikacji dokonuje się na podstawie odpowiedzi na stosowane leki przeciwastmatyczne.

Na czym polega leczenie astmy?

Leczenie astmy powinno dotyczyć zarówno przyczyn choroby, jak i prowadzić do złagodzenia objawów. Strategia leczenia opiera się na zapobieganiu i doraźnym uwalnianiu od objawów astmy oraz na utrzymaniu długotrwałej kontroli choroby. Można to osiągnąć dzięki leczeniu farmakologicznemu, immunoterapii alergenowej i unikaniu ekspozycji na alergeny. Skuteczne elementy farmakoterapii to przewlekłe leczenie przeciwzapalne i doraźne podawanie leków rozkurczających oskrzela. Metodą z wyboru w leczeniu astmy jest aerozoloterapia. Lek podawany w ten sposób szybko dociera do miejsca, gdzie ma działać, wymaga podania mniejszej dawki przy zachowanej skuteczności, co ogranicza ogólne objawy uboczne. Najskuteczniejszymi lekami o działaniu przeciwzapalnym są glikokortykosterydy. Drogą wziewną są także podawane leki rozkurczające oskrzela. Ponieważ astma jest chorobą przewlekłą, wymaga zatem przewlekłego leczenia. Jest ona też chorobą o dynamicznie zmieniającym się obrazie klinicznym, więc stały schemat leczenia nie zapewnia długotrwałej kontroli. W związku z tym wprowadza się coraz to nowe preparaty i kombinacje łączenia leków tak, aby zapewnić choremu szybki, łatwy i wygodny sposób samodzielnego opanowania zaostrzenia. Do dyspozycji mamy też inne leki kontrolujące chorobę (w tabletkach), zwłaszcza u osób, u których współistnieje alergiczny nieżyt nosa czy nietolerancja aspiryny.

U osób cierpiących na astmę alergiczną ciężką, której objawy trudno opanować zaleca się leczenie biologiczne.

Jedyną terapią przyczynową astmy (i innych chorób alergicznych) jest immunoterapia alergenowa. Stosuje się ją wtedy, gdy istnieje ścisły związek między objawami astmy a ekspozycją na alergen. Warunkiem prowadzenia immunoterapii alergenowej w astmie jest kontrola choroby.

Anna Moraniec

 

 

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.