Czerniak –złośliwy nowotwór

Fot. Paweł Bialic

Głównymi czynnikami ryzyka rozwoju czerniaka są: ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV) zarówno naturalne (słoneczne), jak i sztuczne (solaria).

Główne umiejscowienie zmian spowodowanych czerniakiem to twarz i kończyny dolne u kobiet oraz tułów u mężczyzn. Istnieje też tzw. czerniak dystalny zlokalizowany w obrębie palców, najczęściej kciuka lub palucha stopy. Czerniak może rozwijać się również w obrębie spojówki oka oraz na błonach śluzowych jamy ustnej i narządów płciowych. Właściwie może jednak pojawić się wszędzie w obrębie skóry wcześniej niezmienionej oraz w obrębie istniejących już znamion.

- Czerniak najczęściej występuje w wieku średnim, częściej u kobiet. W niektórych rodzinach notuje się zwiększoną częstość występowania czerniaka. Większość z nich, chociaż nie wszystkie, to rodziny, w których stwierdza się zespół znamion dysplastycznych (duża ilość znamion, znamiona o różnej wielkości, nieregularnych obrysach i niejednolitym zabarwieniu, bywają duże o śr. od 5-15mm, przechodzą bez ostrej granicy do skóry otaczającej) – mówi  Ewa Mikuła, specjalista dermatolog z Centrum Dermatologii Medycyny Estetycznej i Laseroterapii w Rzeszowie. – 2 proc. czerniaków dotyczy osób poniżej 20 roku życia, ale tylko 0,3 proc. występuje przed okresem dojrzewania płciowego.

Czerniak to złośliwy nowotwór rozwijający się z komórek malanocytowych powstający w skórze niezmienionej lub w obrębie znamion barwnikowych, cechujący się tendencją do tworzenia przerzutów. Jego częstość występowania w Europie wynosi 12/100 tysięcy, w Australii i południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych jest większa i wynosi 40/100 tysięcy.

Groźne promieniowanie i genetyka
Głównymi czynnikami ryzyka rozwoju czerniaka są: ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV) zarówno naturalne (słoneczne), jak i sztuczne (solaria). Szczególnie niebezpieczne są oparzenia skóry z okresu dzieciństwa. Groźne są np. urlopy w tropikach, kiedy skóra dostaje nienaturalnie dużą dawkę promieni słonecznych – mówi specjalista.

Kolejnym ważnym czynnikiem są zmiany melanocytowe, potocznie zwane pieprzykami, w obrębie których może dochodzić do rozwoju tego nowotworu. Chodzi szczególnie o znamiona atypowe czyli dysplastyczne. Istotne są również uwarunkowania genetyczne, czyli występowanie czerniaka w rodzinie oraz zaburzenia odporności i leczenie immunosupresyjne. Ogólnie rzecz biorąc, rasa biała jest obciążona znacznie większym ryzykiem zachorowania. Czerniak najczęściej atakuje bowiem osoby o bladej cerze, blond lub rudych włosach, niebieskich tęczówkach, łatwo ulegające oparzeniom słonecznym.

Do lekarza, gdy znamię się zmienia
- Powodem do niepokoju powinien być brak świadomej profilaktyki, a tę stanowi dermatoskopia znamion barwnikowych. Każdy powinien się odważyć na to proste badanie, aby dermatolog mógł ocenić obecne zmiany skórne i w zależności od czynników ryzyka ustalić częstotliwość kontroli oraz zwrócić uwagę na zmiany, które mają być poddawane obserwacji własnej pacjenta – mówi dr Mikuła. – Powinny zaniepokoić nas przede wszystkim cechy jakiejkolwiek aktywności w obrębie znamion, czyli nagłe powiększanie się, zmiana koloru granic, rumieniowa obwódka, świąd. Objawy takie jak krwawienie, owrzodzenie świadczą już o zaawansowaniu procesu. Przede wszystkim jednak powinniśmy zwrócić uwagę na występowanie nowych zmian, niekoniecznie zabarwionych. Istnieje bowiem odmiana bezbarwnikowa czerniaka, która może imitować inne łagodne wyrośla czy zmiany skórne.

Anna Moraniec

do “Czerniak –złośliwy nowotwór”

  1. Edwin

    okropne paluchy:(

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2013 Wszystkie prawa zastrzeżone.