Grzybica może dopaść każdego

Grzybicą można zarazić się także przez kontakt z zarodnikami grzybów znajdującymi się np. na matach kąpielowych, czy płytkach na basenie. Dlatego należy unikać chodzenia w tych miejscach boso. Zmiany grzybicze są bolesne i brzydko wyglądają. Fot. Wojciech Piątkowski

Chorobotwórcze grzyby i ich zarodniki obecne są wszędzie tam, gdzie jest ciepło i wilgotno.

Grzybica skóry jest chorobą zakaźną, wywoływaną przez mikroskopijne grzyby – dermatofity. Choruje nań około 5 milionów Polaków. Podział grzybic opiera się głównie na obrazie klinicznym i lokalizacji zmian – grzybica skóry gładkiej, pachwin, grzybica rąk, stóp, skóry owłosionej głowy i paznokci. Inną grupą są często występujące zakażenia grzybami drożdżopodobnymi, i rzadziej pleśniowymi.

- Grzyby mogą być przenoszone bezpośrednio z osoby chorej na osoby z najbliższego otoczenia, także ze zwierząt – domowych (psy, koty, chomiki, świnki morskie) i gospodarskich, u których infekcja przebiegać może łagodnie lub nawet bezobjawowo, na ludzi – mówi dr Barbara Mach, specjalista dermatolog z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Rzeszowie. – Poza drogą bezpośrednią grzybami zakazić można się także pośrednio – przez kontakt z ich zarodnikami (czyli formami rozrodczymi grzybów) znajdującymi się np. na matach kąpielowych, w obuwiu, na dywanach i na każdym sprzęcie, który wcześniej był używany przez osobę zakażoną. Dlatego w profilaktyce większości infekcji podstawą jest przestrzeganie podstawowych zasad higieny od mycia rąk zaczynając – grzyby chorobotwórcze są łatwo przenoszone drogą bezpośrednią z chorej osoby czy zwierzęcia. Należy unikać chodzenia boso w miejscach gdzie istnieje ryzyko pośredniego zakażenia. Miejscami takimi są publiczne kąpieliska, prysznice w hotelach, schroniskach itp. – zawsze należy profilaktycznie używać obuwia ochronnego. Korzystać tylko z własnych przyborów toaletowych – szczotki do włosów, grzebienie, narzędzia do pielęgnacji paznokci (zwłaszcza cążki, nożyczki do paznokci). Pod żadnym pozorem nie pożyczać sobie butów, pantofli gdzie zarodniki grzybów mogą przebywać kilka miesięcy. Unikać kontaktu ze zwierzętami bezdomnymi, ale także z domowymi, u których widoczne są jakiekolwiek zmiany na skórze. Unikać obuwia wykonanego z tworzyw sztucznych – wilgotne środowisko, nadmierna potliwość sprzyjają infekcji, w czasie lata nosić obuwie lekkie, przewiewne.

Sam kontakt bezpośredni lub pośredni nie przesądza jeszcze o zakażeniu. Czynnikami sprzyjającymi są np. urazy mechaniczne, wzmożona potliwość, choroby przebiegające z zaburzeniami odporności (np. cukrzyca, choroby nowotworowe, zakażenie wirusem HIV), a także terapia lekami obniżającymi odporność, przewlekła antybiotykoterapia.

Swędzi i piecze
Gdy dojdzie do zakażenia grzybicą, na skórze pojawiają się widoczne zmiany. I wędrują po naszych stopach: najpierw są widoczne między piątym, a czwartym palcem; później między czwartym, a trzecim – bo właśnie między palcami u stóp grzybica czuje się najlepiej. W niedługim czasie zmiany widać już na we wszystkich przestrzeniach międzypalcowych oraz na grzbiecie i podeszwie stopy, która zaczyna mało estetycznie wyglądać: zaatakowany chorobą naskórek staje się pomarszczony, białawy i wilgotny. Jednak problem kryje się nie tylko w nieładnym wyglądzie. W zajętych miejscach tworzą się pęknięcia i zaczerwienienia, powstają pęcherzyki, w których może znajdować się ropa. Wszystko swędzi i nieprzyjemnie pachnie.

Skóra zakażona grzybicą może wyglądać, jak po bardzo intensywnym peelingu – jest zaczerwieniona, a po obu stronach podeszwy bardzo sucha. Czasami na boki i wierzch stóp mogą rozprzestrzeniać się suche płatki. Na podeszwach występuje wysypka. Grzybica stóp zazwyczaj dotyka obie stopy, ale bywa, że zakażona jest tylko jedna z nich. – Objawy kliniczne grzybicy zależne są od lokalizacji zmian i rodzaju grzyba wywołującego chorobę. Grzybica skóry gładkiej to swędzące, wyraźnie ograniczone ogniska rumieniowo – złuszczające z pęcherzykami i krostami na obwodzie. Grzybica paznokci ma różny obraz zależny od rozwoju choroby – od zażółcenie obejmującego początkowo tylko wolny brzeg płytki po pogrubienie, potem wykruszenie powoli obejmujące całą płytkę. Najczęściej występująca grzybica stóp – to zmiany rumieniowe z pęcherzykami, nadżerkami na głównie na podeszwach – w postaci potnicowej, maceracja w przestrzeniach międzypalcowych i zmiany rumieniowo-złuszczające na grzbietach stóp – mówi dermatolog.

Trzeba zdiagnozować wroga…
Podstawą prawidłowej diagnostyki jest badanie mikologiczne – bezpośrednie i hodowla. W badaniu bezpośrednim w pobranym materiale poszukuje się w mikroskopie struktur grzyba (strzępków i zarodników). Hodowla jest dopełnieniem badania mikroskopowego, pozwala na identyfikację grzyba. Badanie mikologiczne ma rozstrzygające znaczenie przy podejrzeniu grzybicy paznokci zwłaszcza stóp (podobny obraz kliniczny mają bowiem inne choroby paznokci). Właściwa diagnostyka pozwala zaś uniknąć błędów terapeutycznych.

A potem wyleczyć
W aptekach bez recepty dostępne są różne preparaty przeciwgrzybiczne w różnych postaciach (maści, kremy, aerosole, pudry). Można je stosować na pojedyncze ogniska grzybicy skóry gładkiej i pachwin, pamiętając, że nie wszystkie zmiany skórne to grzybica. Jeżeli przy stosowaniu preparatu nie ma poprawy należy zgłosić się do dermatologa. Leczenia specjalistycznego wymaga grzybica paznokci, skóry owłosionej. leczy się miejscowymi preparatami przeciwgrzybicznymi. Leczenie ogólne stosuje się w przypadkach grzybicy paznokci, skóry owłosionej głowy, ale także w przypadkach grzybicy skóry gładkiej obejmującej rozległe powierzchnie. Leki ogólne stosuje się także u pacjentów z zaburzeniami odporności. Najczęściej stosuje się leczenie skojarzone – lek miejscowo i ogólnie działający. Czas leczenia zależy od postaci grzybicy i od tego jaki preparat został zastosowany np. grzybice paznokci stóp leczy się lekami doustnymi w skojarzeniu z preparatami miejscowymi 3 – 4 miesiące. Ważna jest równoczesna eliminacja źródeł zakażenia zapobiegająca ponownej infekcji.

Anna Moraniec

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.