Jak chronić swoje oczy

W urazach oka ważna jest szybka, kompleksowa diagnostyka i natychmiastowa operacja naprawcza uszkodzonych struktur gałki ocznej. Fot. Autor

Silniejsze zranienia gałki ocznej mogą powodować pęknięcie naczyń tęczówki i naczyniówki, co może prowadzić do powstania krwotoków do wnętrza oka.

Do urazów gałki ocznej dochodzi często przy różnego rodzaju pracach domowych lub budowlanych, przeważnie przez nieuwagę lub pośpiech. – Najczęściej uszkodzenia dotykają ludzi młodych, dzieci i osób (głównie mężczyzn) w tzw. “wieku produkcyjnym”. Zdarzają się w okolicznościach najmniej spodziewanych i stanowią życiowy dramat, w jednej sekundzie takie osoby muszą zmienić swoje plany osobiste i zawodowe, a rokowania co do leczenia są zawsze niepewne. Jeżeli odpowiednie leczenie nie zostanie włączone w trybie natychmiastowym, mogą nawet stracić gałkę oczną – mówi prof. nadzw. dr hab. n. med. Robert Rejdak, szef Kliniki Okulistyki Ogólnej UM w Lublinie, specjalista chirurgii oka, konsultant Oddziału Okulistyki w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Chopina w Rzeszowie.

Urazy spowodowane są różnymi narzędziami, których fragmenty mogą pozostać na powierzchni gałki ocznej lub wbijają się głęboko i znajdowane są wewnątrz niej. Objawami takich urazów są: ból, światłowstręt, łzawienie, uczucie obecności ciała obcego w oku, a także utrata widzenia.

Najczęściej dochodzi do uszkodzenia spojówki, rogówki, twardówki, soczewki, lub siatkówki. Silniejsze zranienia gałki ocznej mogą powodować pęknięcie naczyń tęczówki i naczyniówki, co może prowadzić do powstania krwotoków do wnętrza oka.

Powikłanie może być groźniejsze niż sam uraz

- Najcięższym powikłaniem gałki ocznej w przebiegu ran przebijających struktury oka – rogówki czy twardówki jest zapalenie wnętrza gałki ocznej. Jest to stan chorobowy wynikający z infekcji bakteryjnej, który w przeciągu kilku godzin może zniszczyć nie tylko widzenie, ale i doprowadzić do utraty gałki ocznej. Stan zapalny spowodowany może być tym, że brudny materiał – gałąź, wiór czy metal wnikając do struktur oka wprowadza doń bakterie, a oko to narząd w formie zamkniętej kapsuły, w której panują wręcz idealne warunki do jej rozwoju. Stan zapalny wynikający ze zranienia oka w trybie pilnym wymaga interwencji chirurgicznej z jednoczesnym podaniem antybiotyku.

Warto wiedzieć:

*Każdy uraz gałki ocznej wymaga konsultacji okulistycznej.
*Rzeszowska placówka rocznie wykonuje kilkaset operacji z powodu urazów gałki ocznej, stosując wszystkie metody chirurgii wewnątrzgałkowej.
*W najbliższym czasie planowane jest wykonywanie w Rzeszowie przeszczepów rogówki, które są elementem leczenia takich stanów.
*Do urazów oczu dochodzi często przy różnego rodzaju pracach domowych, kuciu, wbijaniu gwoździ, koszeniu trawników. Czynności te wymagają zakładania okularów ochronnych!

Nasz ekspert
Prof. nadzw. dr hab. n. med. Robert Rejdak, szef Kliniki Okulistyki Ogólnej UM w Lublinie, specjalista chirurgii oka, konsultant oddziału okulistyki w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Rzeszowie

- Na czym polega diagnoza urazu gałki ocznej?
- Diagnoza to przede wszystkim badanie lekarskie i zebranie dokładnego wywiadu (kiedy, czym spowodowany jest uraz), następnie przeprowadza się chirurgiczną kontrolę twardówki (odpreparowuje się spojówkę i zagląda w głąb tkanek ściany gałki ocznej szukając pęknięć, ran wlotowych, rozdarć, dziur, oczywiście pod mikroskopem), robi się USG gałki, zdjęcie RTG i tomografię komputerową. Te badania, w połączeniu z właściwie przeprowadzonym wywiadem pozwalają doświadczonemu lekarzowi na opracowanie strategii postępowania. Ważne jest indywidualne podejście do pacjenta, bo każdy przypadek może być inny i wymagać indywidualnego rozwiązania terapeutycznego.

- Jak leczy się urazy gałki?
- Pomoc w takich wypadkach wymaga przeprowadzenia kilku operacji. Zaczyna się od zaszycia rany rogówki, twardówki i operacji naprawczych aparatu ochronnego oka, ale to pierwsza faza leczenia, później trzeba leczyć powikłania tego urazu. Następnie leczenie polega na (w zależności od potrzeb): przeprowadzeniu operacji zaćmy pourazowej, odtworzeniu źrenicy, usunięciu krwotoku do ciała szklistego, a także leczenia odwarstwienia siatkówki. W najcięższych przypadkach, przy obecności ciała obcego wewnątrzgałkowego czy zapalenia wnętrza gałki ocznej należy przeprowadzić kompleksowe leczenie operacyjne obejmujące chirurgiczną rekonstrukcję struktur oka, witrektomię z usunięciem ciała obcego i antybiotykoterapię śród- i pooperacyjną.

- Na czym polega pierwsza pomoc w urazach oczu?
- Chorych po wypadkach twarzoczaszki i okolicy narządu wzroku z podejrzeniem urazu gałki ocznej należy niezwłocznie kierować na badanie i leczenie w wyspecjalizowanym ośrodku okulistycznym. Na Podkarpaciu jedynym referencyjnym ośrodkiem specjalizującym się min. w leczeniu urazów oka i ich powikłań jest Oddział Okulistyki WSS im. Chopina w Rzeszowie. Od kilku lat przeprowadzane są tu wysoce specjalistyczne kompleksowe procedury chirurgiczne. Na oddział kierowani są chorzy z całej Polski.

- Jak unikać urazów oka?
- Jak każdego wypadku, wykazując rozwagę i unikając niepotrzebnego pośpiechu. Bezwzględnie trzeba też pamiętać o konieczności zakładania okularów ochronnych przy wykonywaniu prac, w czasie których może dojść do urazu. Kucia, spawania, koszenia, rąbania drew, czy prac malarsko-budowlanych.

Anna Moraniec

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.