Jak przekazać majątek w rodzinie

Fot. Archiwum

Testament, darowizna, czy umowa o dożywocie co najlepsze dla Ciebie i Twoich bliskich.

Każdy, kto zgromadził w swoim życiu jakiś majątek, zastanawia się, w jaki sposób może go przekazać osobom bliskim. Nie są to decyzje łatwe, wymagają przemyślenia i rozstrzygnięcia, czy chcemy być właścicielami majątku do końca życia i zadysponować nim tylko poprzez wskazanie spadkobiercy w testamencie, czy też przekażemy go już za życia w formie darowizny lub umowy o dożywocie. Każda z form ma inne skutki i to od nas zależy, jakiego wyboru dokonamy.

Chyba najpopularniejszym i najbardziej znanym sposobem na przekazanie majątku bliskim nam osobom, jest sporządzenie testamentu (szerzej pisaliśmy o tym w jednym z poprzednich numerów naszej gazety). Zmiany prawa jakie weszły w życie od 23 października umożliwiają sporządzającym testament zapisanie poszczególnych składników swojego majątku konkretnym osobom, jest to tzw. zapisem windykacyjny. Tym samym sporządzając swoją ostatnią wolę możemy wskazać, że dom chcemy przekazać córce, samochód synowi, oszczędności żonie, a kolekcję płyt przyjacielowi. Nowe przepisy sprawią, że nie będzie już konieczne długotrwałe postępowanie sądowe. Testament wejdzie w życie automatycznie wraz ze śmiercią testatora (czyli osoby sporządzającej testament).

Testament dobrze jest sporządzić w formie aktu notarialnego – ewentualnym niezadowolonym spadkobiercom trudno będzie podważać jego autentyczność, zabezpieczy to także dokument przed zniszczeniem lub zaginięciem. Co więcej, zapis windykacyjny jest ważny wyłącznie w testamencie sporządzonym u notariusza.

Darowizna – jak to działa?

Mniej znanym niż testament sposobem jest sporządzenie umowy darowizny. Od darczyńcy zależy, komu będzie chciał przekazać majątek lub poszczególne jego składniki. Często również rodzice jednego z przyszłych małżonków podejmują decyzję o dokonaniu darowizny mieszkania dla dziecka – Należy pamiętać, że darowizna dokonana dla syna lub córki, czy to przed zawarciem przez nie związku małżeńskiego, czy to w jego trakcie, będzie stanowiła majątek osobisty obdarowanego – wyjaśnia Krzysztof Kopeć, notariusz, prezes Rady Izby Notarialnej w Rzeszowie – Przekazane dobro będzie należało tylko do naszego dziecka nawet jeśli w jego małżeństwie obowiązuje wspólnota majątkowa – podkreśla notariusz Kopeć.

W umowie darowizny można ustanowić na rzecz darczyńcy tzw. służebność osobistą mieszkania. Pozwoli nam to na dalsze zamieszkanie w przekazanej przez nas nieruchomości. Przykładowo ojciec przekazuje córce dom, ale zaznacza w umowie służebność na swoją rzecz. Będzie miał wiec dożywotnie prawo mieszkać w domu, chociaż będzie on już własnością córki. Darowizna może być uczyniona również na rzecz małoletnich dzieci. Osobami reprezentującymi małoletnie dzieci, które pozostają pod ich władzą rodzicielską, są rodzice, będący przedstawicielami ustawowymi dziecka.

Uwaga! Darowizny dokonane na rzecz małżonka, krewnych zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), krewnych wstępnych (rodziców, dziadków), pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy są zwolnione z podatku od darowizny.

Umowa o dożywocie

Mało popularną, ale ciekawą formą przekazania majątku jest umowa o dożywocie. Polega ona na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie. – Tłumacząc to na przykładzie ojciec podpisuje z córką umowę o dożywocie i przekazuje w niej córce dom – mówi Krzysztof Kopeć. – Córka jest tą umową zobowiązana do przyjęcia ojca jako domownika, dostarczenia mu wyżywienie, ubrania, mieszkania, światła i opału. Córka powinna zapewnić też ojcu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz pokryć koszty jego pogrzebu – wyjaśnia rejent.
Przeniesienie własności nieruchomości następuje na podstawie umowy o dożywocie, z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia (zapewnienie opieki itd.). Taka umowa podlega wpisowi do księgi wieczystej.

Uwaga! Przy umowie dożywocia na nabywcy nieruchomości ciąży obowiązek podatkowy od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% wartości nieruchomości.

EKSPERT RADZI
Krzysztof Kopeć, notariusz, prezes Rady Izby Notarialnej w Rzeszowie

- Rozporządzenia majątkiem nie należy zostawiać na ostatnią chwilę. Może się zdarzyć, że nie będziemy już wtedy w stanie dokonywać w pełni świadomych czynności prawnych. Lepiej więc zawczasu zabezpieczyć bliskich. Niezależnie czy zdecydujemy się na testament,  darowiznę, czy umowę o dożywocie, to u notariusza uzyskamy pomoc i informację o wszystkich rodzajach umów i czynnościach notarialnych. Mamy możliwość skorzystania z różnych rozwiązań, tylko często nawet o nich nie wiemy. Warto więc tę wiedzę uzyskać by świadomie rozporządzić naszym majątkiem zgodnie z interesem nas samych i naszych bliskich.

Dzień Otwarty Notariatu 2011 już w tą sobotę w Rzeszowie

Porozmawiaj z notariuszem o majątku rodziny i jego bezpieczeństwie to ogólnopolska akcja edukacyjna. W sobotę (26 listopada) w godz. 9 – 16 notariusze będą udzielali bezpłatnych  porad. W Rzeszowie rejenci dyżurować będą w budynku Naczelnej Organizacji Technicznej przy ul. Kopernika 1. W ramach dyżurów notariusze będą udzielali bezpłatnych porad, dostępne będą broszury informacyjne, będą też dostępni tłumacze języka migowego, którzy pomogą porozumieć się osobom głuchoniemym.

Artur Getler

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.