Jak przeżyć zawał

Koronarografia, to inwazyjne badanie tętnic wieńcowych, które uwidacznia zamknięte naczynie wieńcowe odpowiedzialne za zawał serca. Fot. Wojciech Preisner

Kardiolodzy mówią o “złotej godzinie” – 60 minutach, w czasie których można uchronić pacjenta przed poważnymi skutkami zawału.

Głównym sprawcą zawału serca jest miażdżyca, która w 90 proc. przypadków odpowiada za jego powstanie. Jego początkiem jest pęknięcie blaszki miażdżycowej i rozwój zakrzepu, który zamyka tętnicę wieńcową czyli dopływ krwi do mięśnia sercowego. Ten po kilku minutach zaczyna obumierać, a w niedokrwionym miejscu powstaje martwica – mówi lek. med. Maria Nowak, specjalista kardiolog w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie. – Mamy wtedy 120 minut by nie dopuścić do uszkodzenia całego mięśnia sercowego.

Miażdżyca jest przewlekłym, postępującym procesem chorobowym naczyń. Prowadzi do utraty elastyczności naczyń i zwężenia światła tętnic poprzez rozwój blaszek miażdżycowych, które zbudowane są głównie z cholesterolu. Wiele osób, które mają tętnice zwężone złogami miażdżycowymi odczuwa duszności, dławienie i kłucie w klatce piersiowej podczas wysiłku fizycznego. Do prawdziwego niebezpieczeństwa  dochodzi jednak wtedy gdy w naczyniach wieńcowych pęka blaszka miażdżycowa i powstaje zatykający tętnicę skrzep. Czasem ulega samoistnemu rozpuszczeniu, ale nie ma co na to liczyć tylko jak najszybciej wezwać pomoc.
Pozostałymi przyczynami zawału serca mogą być wrodzone anomalie naczyń wieńcowych, przedawkowanie narkotyków a także stres.

Czynniki sprzyjające rozwojowi choroby

Do głównych czynników ryzyka miażdżycy, której kliniczną manifestacją jest choroba wieńcowa z zawałem serca, udar mózgu, choroby naczyń obwodowych należą: palenie papierosów, podwyższone ciśnienie tętnicze, zwiększone stężenie cholesterolu, cukrzyca i płeć męska. Do czynników predysponujących jej rozwój należą także otyłość i wywiad rodzinny w kierunku przedwczesnego występowania chorób sercowo-naczyniowych: u kobiet poniżej 65 r życia, a u mężczyzn poniżej 55 roku życia. Rozwojowi miażdżycy sprzyja brak ruchu, nieodpowiednia dieta i przewlekły stres.

Ból to charakterystyczny objaw

Najbardziej charakterystyczny dla zawału serca jest ból w okolicy zamostkowej lub przedsercowej. Ma charakter pieczenia, rozrywania, ucisku. Ból może promieniować do szyi, żuchwy, pleców, i trwa co najmniej 20 min. Zdarzają się także zawały bezbólowe lub z nietypowymi np. brzusznymi objawami, charakterystyczne są dla chorób z cukrzycą i osób w wieku podeszłym, także kobiet.

Warto wiedzieć:

*W 2010 roku zawał serca na Podkarpaciu rozpoznano u 6000 osób.
*W regionie jest 6 Pracowni Hemodynamicznych, w których leczeni są chorzy ze świeżym zawałem (metodą inwazyjną tzn. angioplastyką wieńcową).
*W przebiegu zawału może dojść do zatrzymania pracy serca (prowadzi do utraty przytomności), które może wystąpić nagle i znacznie pogarsza szanse przeżycia, jeżeli wystąpiło poza szpitalem.
*Jeżeli zatrzymanie pracy serca nastąpiło przed przyjazdem pogotowia trzeba, jak najszybciej rozpocząć pierwszą pomoc (zewnętrzny masaż serca i sztuczne oddychanie, polegające na 30 krotnym uciśnięciu klatki piersiowej i dwóch wdechach).

Pytania do eksperta

lek. med. Maria Nowak, specjalista kardiolog w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie

- Jak diagnozuje się zawał?
- Zawał mięśnia sercowego rozpoznaje się na podstawie objawów, zmian w badaniu elektrokardiograficznym oraz oznaczanych w krwi zwiększonych poziomów markerów martwicy mięśnia sercowego – tzw troponin. Inwazyjnym badaniem oceny tętnic wieńcowych jest koronarografia, która pozwala uwidocznić zamknięte naczynie wieńcowe odpowiedzialne za zawał.
- Na czym polega leczenie?
- Głównym celem pomocy medycznej chorym z zawałem serca jest szybka diagnostyka zawału, zwalczanie bólu i jak najszybsze udrożnienie zamkniętej tętnicy wieńcowej. Tętnicę można udrożnić podając choremu leki rozpuszczające zakrzep lub wykonując zabieg angioplastyki wieńcowej, a także zabieg wszczepienia by-pasów.
Zabieg angioplastyki wieńcowej to najskuteczniejsza obecnie metoda leczenia zawału serca. Polega na wprowadzeniu specjalnych baloników do tętnicy wieńcowej, przy pomocy których poszerza się naczynie i wprowadza stent wieńcowy, który ma zapobiegać nawrotowi zwężenia.
- Jakie są rokowania dotyczące przeżycia po zawale?
- Pomimo, iż w ostatnich latach umieralność z powodu chorób układu krążenia w Polsce zmniejszyła się to jednak nadal choroby serca i naczyń stanowią główną przyczynę przedwczesnej umieralności i należą do najwyższych w Europie. W Polsce rocznie rozpoznaje się zawał mięśnia sercowego u 100 tys osób. Te niekorzystne statystyki wynikają nie tylko z rozpowszechnienia czynników ryzyka ale także z nieleczenia nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, zaburzeń lipidowych oraz nieodpowiedniego stylu życia: palenia tytoniu, nieodpowiedniej diety i braku ruchu. W Polsce najbardziej rozpowszechnionym czynnikiem ryzyka miażdżycy są zaburzenia lipidowe, a drugim nadciśnienie tętnicze. Ocenia się, że cierpi na nie 9 mln Polaków. Papierosy pali co trzeci dorosły Polak.1,6 mln choruje na cukrzycę typu II. Te liczby wskazują na zagrożenie miażdżycą i jej zdrowotnymi konsekwencjami.
- Co warto wiedzieć o chorobie i jak jej zapobiegać?
- Główna zasada profilaktyki: łatwiej i bezpieczniej jest zapobiegać niż leczyć ma szczególne miejsce w profilaktyce schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Nie mamy wpływu na genetyczne uwarunkowania miażdżycy, ale możemy modyfikować czynniki środowiskowe. Zwróćmy więc uwagę na zależne tylko od nas czynniki ryzyka miażdżycy: styl życia i sposób odżywiania. Więcej spacerów i aktywności fizycznej, mniej tłuszczów i węglowodanów, a więcej warzyw i owoców i oczywiście stop papierosom. Pamiętajmy także o okresowej kontroli ciśnienia tętniczego, cholesterolu i glukozy.

Anna Moraniec

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.