Jak przygotować ciało do opalania

Fot. Archiwum

Nadmierna ekspozycja skóry na UV wywołuje jej starzenie się, tworzenie wolnych rodników oraz zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory.

Już niedługo zaczniemy śmiało kierować nasze twarze, dekolty, ramiona oraz nogi ku słońcu. Czy wiemy jaki wpływ na naszą skórę ma nadmierna ekspozycja słoneczna? I czy potrafimy odpowiednio przygotować ciało do takich kąpieli?

Nie od dziś wiadomo, że słońce wysyła do nas promieniowanie ultrafioletowe oddziałujące na układ immunologiczny, komórki naskórka oraz skóry właściwej. Może to przyśpieszyć starzenie się skóry a nawet sprzyjać rozwojowi nowotworów. Dlatego zanim oddamy się przyjemności wygrzewania na słońcu, pomyślmy o ochronie przed niepożądanymi skutkami.

Promieniowanie słoneczne a nasza skóra

Promieniowanie UV, które dociera do powierzchni Ziemi, ze względu na długość fal i ich właściwości dzieli się na dwa zakresy: UVB i UVA. Promieniowanie UVA stanowi około 95 proc. całego UV ze spektrum słonecznego i w Polsce obecne jest przez cały rok. To niewidzialny wróg, który w razie braku odpowiedniej ochrony powoduje uszkodzenie i zaburzenie prawidłowej funkcji komórek, naczyń krwionośnych i włókien kolagenowych. Ze względu na stałą obecność jest również odpowiedzialne za przyspieszone starzenie się skóry. Wrażliwość skóry na światło UVA zwiększają tzw. fotouczulacze czyli: niesteroidowe środki przeciwzapalne w tym aspiryna, leki przeciwreumatyczne oraz niektóre antybiotyki. Bodźcem fototoksycznym są także pigułki antykoncepcyjne i leki stosowane w hormonalnej terapii zastępczej. Natomiast promieniowanie UVB odpowiada za trwałą opaleniznę oraz rozwój zaczerwienienia na skórze i oparzenia słoneczne. Nie dociera ono do skóry właściwej, czyli nie wpływa na włókna kolagenowe. Pod wpływem promieniowania UVB dochodzi również do syntezy witaminy D w skórze, niezbędnej do utrzymania równowagi wapniowo- fosforanowej w naszym organizmie. Jednak należy pamiętać że do prawidłowej syntezy tej witaminy wymagana jest jedynie kilkunastominutowa ekspozycja ok. 15 proc. skóry w godzinach okołopołudniowych. Skutki nadmiernego promieniowania UVB to rogowacenie i pogrubienie warstwy rogowej oraz uszkodzenie DNA komórek.

Ochrona dla skóry

Nasza skóra ma pewne mechanizmy obronne mające na celu przeciwdziałanie szkodliwemu wpływowi promieni UV. Jest to wyposażenie fotoochronne dane nam przez naturę, dzięki czemu zdrowa skóra potrafi bronić się sama. Należą do nich pogrubienie naskórka oraz wzmożona produkcja melaniny. Powstająca warstwa ochronna melaniny chroni DNA komórek przed niekorzystnym działaniem promieniowania UV, zabezpiecza przed fotostarzeniem, powstrzymuje tworzenie wolnych rodników. Podobne właściwości ma pogrubiały naskórek, który tworzy barierę mechaniczną dzięki której mniej promieniowania ultrafioletowego dociera do skóry. Mechanizmy te jednak nie są wystarczające przy zbyt długiej ekspozycji słonecznej, dlatego konieczne jest korzystanie z metod fotoprotekcji.

Zalecane kremy z filtrem

Na rynku występuje szeroka gama kosmetyków fotoochronnych, przeznaczonych do każdego rodzaju skóry. Ze względu na zakres absorbowanego promieniowania wyróżnia się filtry UVA UVB oraz szerokopasmowe UVA+B. Natomiast ze względu na sposób działania dzielą się na filtry fizyczne i chemiczne. Pożądaną cechą filtrów UV jest fotostabliność, czyli zachowanie pełnych właściwości ochronnych w każdych warunkach ekspozycji słonecznej.

Powszechnie stosowanym wskaźnikiem służącym do oznaczenia stopnia ochrony przed promieniowaniem UVB jest wskaźnik SPF. Wartość tego wskaźnika mieści się w przedziale od 2 do 50 SPF. Współczynnik SPF informuje nas, o ile wydłuża się czas bezpiecznego przebywania na słońcu po zastosowaniu filtru w porównaniu z brakiem ochrony. Przykładowo, jeżeli rumień naturalny przy danej karnacji pojawia się po 1 minucie ekspozycji świetlnej, to filtr SPF 20 pozwala przebywać na słońcu przez 20 minut z identycznym efektem. Im wyższy wskaźnik SPF, tym większy stopień ochrony. Niezależnie jednak od wysokości wskaźnika SPF, żaden krem z filtrem UV nie zatrzymuje promieniowania ultrafioletowego w 100 proc. SPF 2 blokuje 25-30 proc. promieniowania natomiast SPF 30 ok 97 proc. Tak więc preparaty ochronne nie zapewniają w pełni bezpiecznego opalania, a jedynie w dużym stopniu zmniejszają ryzyko powstania oparzeń słonecznych. W codziennej fotoprotekcji zaleca się kremy z SPF co najmniej 15, a w okresie letnim SPF 30. Osoby z jasną karnacją, charakteryzujące się nadmierną wrażliwością na słońce powinny stosować krem z SPF 50. Stopień wskaźnika SPF dobieramy do karnacji, czyli do fototypu skóry i do warunków atmosferycznych w jakich zamierzamy przebywać.

Ze względu na całoroczne działanie promieni UVA, idealny krem ochronny powinien zawierać filtry zarówno UVB jaki i UVA. Na opakowaniach kosmetyków w przypadku występowania filtru UVA zamieszcza się symbole literowe IPD lub PPD. Wskaźnik IPD informuje w jakim stopniu preparat chroni przed UVA, wskaźnik PPD mówi o tym ile razy zmniejszyła się dawka UVA absorbowana przez skórę. Najczęściej jednak spotykamy się jedynie z adnotacją “anty-UVA” lub logo UVA w zamkniętym okręgu.

Wymagane cechy kremu z filtrem:

- dobra tolerancja przez skórę
- odpowiednia konsystencja ułatwiająca aplikację
- brak właściwości toksycznych i alergizujących
- fotostabilność
- wodoodporność

Filtry chemiczne i fizyczne

W zależności od typu naszej skóry oraz kondycji fizycznej organizmu powinniśmy dobierać odpowiednie rodzaje kremów z filtrem Filtry przeciwsłoneczne zawarte w kremach ochronnych dzieli się na chemiczne, złożone z substancji organicznych o silnych właściwościach absorbujących promienie UV oraz fizyczne.. Filtry chemiczne wnikają w powierzchowne warstwy naskórka, pochłaniają promienie słoneczne i zamieniają je na ciepło, które następnie uwalniane jest przez naskórek. Nie pozostawiają śladów na skórze, a kremy z ich udziałem mają lżejszą konsystencję. U osób wrażliwych mogą wywoływać uczulenia i podrażnienia skóry. Z tego względu nie powinny być stosowane u niemowląt, alergików oraz u osób ze skórą wrażliwą. Dla tych osób przeznaczone są filtry mineralne (fizyczne), które nie zawierają konserwantów i substancji zapachowych. Filtry te nie wnikają w głąb skóry lecz na jej powierzchni tworzą ochronną powłokę odbijającą światło na zasadzie lustra. O ich skuteczności decyduje zawarty w nich tlenek cynku, dwutlenek tytanu, krzemionka i mika. Filtry te charakteryzują się dużą fotostabilnością i bardzo dobrą ochroną przed UVA i UVB. Niedogodnością w ich stosowaniu jest możliwość pozostawania białych smug na skórze oraz łatwe ścieranie. W nowoczesnych preparatach ochronnych poza filtrami chemicznymi i fizycznymi stosowane są również kompleksy przyśpieszające naprawę DNA w komórkach oraz dodatkowo chroniące przed uszkodzeniem układu immunologicznego.

Ochrona od wewnątrz

Do opalania możemy się przygotować stosując dietę bogatą w składniki wspomagające naturalną ochronę słoneczną i regenerację skóry po nadmiernym opalaniu. Należą do nich substancje pochłaniające promieniowanie UV oraz antyoksydanty.

Co ochroni skórę od wewnątrz?

- barwniki karotenoidowe (beta-karoten, luteina, likopen)
- barwniki antocyjanowe (w czerwonych i granatowych owocach np. truskawki, aronia, ciemne winogrona i czarna porzeczka)
- oleje roślinne
- witamina E oraz witamina C
- składniki mineralne czyli mikro i makroelementy

Katarzyna Lewandowska

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.