Kiedy komórki macierzyste mogą uratować życie?

Fot. Mat. prasowe

W Polsce przeprowadzono dopiero kilkadziesiąt operacji z wykorzystaniem komórek macierzystych, na całym świecie jest to liczba ponad 40 tysięcy. Fenomen komórek macierzystych dopiero się rozwija, a ich możliwości pozwalają na skuteczne leczenie wielu chorób, które wcześniej stanowiły ogromne wyzwanie dla medycyny.

Czym są komórki macierzyste?
Pobierane z krwi pępowinowej lub szpiku kostnego mają zdolność do przekształcania się w dowolne komórki znajdujące się w organizmie. Dzielą się na dwa główne typy: komórki krwiotwórcze oraz komórki tkankowe. Pierwsze mają zdolność przekształcenia się we wszystkie składniki krwi i układu immunologicznego, natomiast z drugich można wytworzyć komórki wątroby, trzustki czy mięśnia sercowego. Wykorzystanie ich jest niezwykle cenną możliwością w medycynie, dlatego powstaje coraz więcej publicznych banków komórek macierzystych, które nie pobierają opłat za wykorzystanie, jednak stawiają warunek – dostarczona próbka może być wykorzystana w celu wykonania przeszczepu dla dowolnej osoby potrzebującej.

W jakich przypadkach medycznych wykorzystuje się komórki macierzyste?
Lista chorób, które leczy się komórkami macierzystymi jest imponująco długa. Na pierwszym miejscu są ostre białaczki, a więc ostra białaczka limfoblastyczna czy białaczka szpikowa, a także białaczki przewlekłe, w tym młodzieńcza przewlekła białaczka szpikowa czy białaczka Naegelego.

Komórki macierzyste wykorzystuje się również do leczenia zespołu mielodysplastycznego, a więc niedokrwistości opornej na leczenie i różnych jej pochodnych, na przykład niedokrwistości opornej na leczenie z obecnością pierścieniowatych syderoblastów.

Na liście znajdują się również choroby spowodowane defektem komórki macierzystej, a więc niedokrwistość Fanconiego czy nocna napadowa hemoglobinuria. Oprócz tego także zespoły rozrostowe układu chłonnego, czyli chłonniak nieziarniczny czy ziarnica złośliwa; choroby fogocytów; choroby związane z zaburzeniami lub brakiem funkcji enzymów; choroby histocytów,; dziedziczne anomalie krwinek czerwonych i dziedziczne zaburzenia okładu odpornościowego; choroby komórek plazmatycznych i inne nowotwory złośliwe. Komórki mają także zastosowanie przy leczeniu schorzeń układu kostnego jak z pomocą terapii Orthokine – http://www.sport-med.pl/leczenie/terapia-orthokine oraz innych zabiegów jak http://www.sport-med.pl/leczenie/komorki-macierzyste-w-ortopedii.

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej czy ze szpiku kostnego?
Według badań zdecydowanie bardziej zaleca się pobieranie krwi pępowinowej. Jest to zabieg całkowicie nieinwazyjny, a więc nie odczuwalny ani przez matkę, ani przez dziecko. Polega na pobraniu około 80 mililitrów krwi, w której znajdować się może nawet miliard komórek macierzystych, przez położną odbierającą poród. Pobranie ma miejsce po urodzeniu dziecka, a przed urodzeniem łożyska i trwa zaledwie kilka chwil.

Krew pępowinowa zawiera młode, bardziej pierwotne komórki macierzyste. Należy mieć świadomość, że z czasem ich zdolność do przeobrażania się i regeneracji zaczyna słabnąć i zanikać, dlatego pobranie ich w tak „świeżej” formie może dać zdecydowanie lepsze rezultaty, niż pobranie komórek macierzystych ze szpiku kostnego.

Istotną informacją jest również to, że komórki z krwi pępowinowej nie osiągnęły jeszcze wysokiej odporności immunologicznej, dzięki czemu biorca może mieć lżejsze powikłania lub nie mieć ich wcale.

Artykuł partnera