Nadciśnienie trzeba leczyć

- Nieleczone nadciśnienie uszkadza naczynia wieńcowe serca, mózgu, aorty oraz mięśnia serca – ostrzega dr n. med. Jerzy Kuźniar, wojewódzki konsultant ds. kardiologii, ordynator oddziału kardiologii w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie.

Uszkodzenie naczyń serca prowadzi do choroby niedokrwiennej serca i zwiększa (3-krotnie!) ryzyko zawału serca. Z kolei uszkodzenie naczyń w tętnicach kończyn dolnych objawia się chromaniem przestankowym (bólem łydek podczas marszu), natomiast tętnic mózgu – może prowadzić do udaru mózgu. Wysokie ciśnienie tętnicze jest też najczęstszą przyczyną niewydolności nerek.

Gdy normy są przekroczone

O nadciśnieniu mówimy wówczas, gdy podczas kilkakrotnych pomiarów, dokonywanych w spoczynku, ciśnienie przekracza wartości graniczne 140/90 milimetrów słupa rtęci (140 mmHg to ciśnienie skurczowe, 90 mmHg – ciśnienie rozkurczowe). Optymalnie wartości ciśnienia to 120/80 mmHg.

95 procent osób z podwyższonym ciśnieniem krwi ma nadciśnienie tętnicze pierwotne, którego przyczyny nie są do końca poznane. Szczególnie często występuje ono przy nadwadze i gdy cierpi na nie ktoś z rodziny. Ryzyko nadciśnienia rośnie także z wiekiem, przy nadużywaniu soli kuchennej, regularnym spożywaniu alkoholu i przyjmowaniu niektórych leków, np. leków antykoncepcyjnych lub niesterydowych leków przeciwzapalnych. Tylko u 5 proc. pacjentów z nadciśnieniem tętniczym jest ono spowodowane schorzeniem organicznym (niektóre choroby nerek i nadnerczy mogą doprowadzić do nadciśnienia). Wówczas mówimy o nadciśnieniu tętniczym wtórnym.

Zdiagnozować wroga…

W diagnostyce nadciśnienia, oprócz pomiarów ciśnienia, ważne są także badania pozwalające ustalić, czy nadciśnienie ma charakter pierwotny, czy wtórny. Ważna jest też ocena stopnia uszkodzenia narządów przez chorobę. Pomoże w tym EKG spoczynkowe, niekiedy także wysiłkowe oraz 24-godzinne badanie metodą Holtera. Wskazane jest wykonanie badania echokardiograficznego. Ważne jest badanie USG jamy brzusznej i czynności nerek. Niekiedy diagnostykę należy poszerzyć o test doustnego obciążenia glukozą, ocenę przepływu krwi w tętnicach nerkowych lub szyjnych metodą USG czy specjalistyczne badania hormonalne.

… by go skutecznie leczyć

W leczeniu nadciśnienia mają zastosowanie dwie metody: niefarmakologiczna (bez użycia leków) i farmakologiczna. Niefarmakologiczne leczenie nadciśnienia tętniczego, czyli prowadzenie zdrowego stylu życia, jednocześnie zapobiega chorobie.
Farmakologiczna metoda polega na obniżeniu ciśnienia krwi poprzez systematyczne stosowanie odpowiednich leków, zazwyczaj kilku jednocześnie.

Warto wiedzieć

Domowe sposoby obniżenia ciśnienia:

  • Unikaj tłuszczów zwierzęcych (m.in. smalec, masło).
  • Używaj oliwy, oleju z orzechów włoskich i sezamu, oleju rzepakowego – zawierają sporo kwasów omega-3 i omega-6 obniżających ciśnienie i zły cholesterol (LDL).
  • Zrezygnuj ze słodyczy i słonych przegryzek.
  • Jedz dużo warzyw i owoców obniżających ciśnienie (np. buraki, pomidory, cebula, czosnek, seler, żurawina).
  • Pamiętaj o dobrych dla prawidłowego ciśnienia minerałach – potasie (który znajduje się m.in. w pomidorach i ziemniakach) i magnezie (w rzechach, kakao, ziarnach zbóż).
  • Jedz owoce obfitujące w witaminę C (cytrusy, czarne porzeczki, żurawina) – jej stały niedobór powoduje długotrwały skurcz naczyń rwionośnych.
  • Ogranicz używanie soli (zatrzymuje wodę w organizmie, powodując wzrost ciśnienia), w zamian doceń przyprawy i zioła.
  • Zrezygnuj z używek (nikotyna obkurcza naczynia krwionośne i dodatkowo uszkadza wyściełający je śródbłonek)
  • Uważaj na preparaty zawierające efedrynę (np. niektóre syropy na kaszel), która podnosi ciśnienie.
  • Ruszaj się – zrezygnuj z windy i chodź po schodach, regularnie gimnastykuj się, pływaj, maszeruj, itp.
  • Unikaj stresujących sytuacji i naucz się technik relaksacji.
  • Wysypiaj się, a jeśli nie możesz zasnąć, wypij herbatę z melisy lub ciepłe mleko (nie sięgaj po środki nasenne bez konsultacji z lekarzem).
  • Jeśli przyjmujesz leki, nie zmniejszaj ich dawek, nawet, gdy dobrze się czujesz – o tym może decydować tylko lekarz.
  • Zmniejsz nadwagę (utrata 1 kg obniża ciśnienie o 2 – 3 mm Hg, a 10 kg – o 20 – 30 mm Hg).

Pytania do eksperta: dr n. med. Jerzego Kuźniara, wojewódzkiego konsultanta ds. kardiologii, ordynatora oddziału kardiologii w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie.

Czy zwiastuny choroby są trudne do zauważenia?

- Nie ma specyficznych objawów nadciśnienia. O jego istnieniu dowiadujemy się zwykle przypadkowo, podczas wizyty u lekarza z innego powodu. Objawy, które mogą występować u pacjentów z nadciśnieniem, to: uczucie kołatania i bóle w okolicy serca, bóle i zawroty głowy, duszność, pobudzenie lub zmęczenie i senność. Te objawy mogą również wystąpić w wielu innych stanach chorobowych, a nawet u osób zdrowych.

Jakie niebezpieczeństwa niosą ze sobą nagłe skoki ciśnienia?

Wartości ciśnienia tętniczego może w ciągu kilku minut podnieść: praca fizyczna, strach, wysoka temperatura otoczenia, chłód lub ból. Podnieść ciśnienie może nawet stres wywołany wizytą w gabinecie lekarskim (tzw. zespół białego fartucha). U człowieka zdrowego ciśnienie zwiększa się jednak zawsze tylko na krótki czas po czym normalizuje się bardzo szybko. Duże wahania ciśnienia tętniczego są niekorzystne dla zdrowia, a w skrajnych przypadkach może dojść do przełomu nadciśnieniowego.

Co to jest przełom nadciśnieniowy i czym może grozić?

To gwałtowny wzrost ciśnienia krwi u osoby z nadciśnieniem tętniczym, któremu towarzyszą objawy neurologiczne i ogólnoustrojowe. Typowym objawem jest ból głowy, zwykle zlokalizowany w potylicy, występujący głównie w godzinach porannych. Często towarzyszą mu zaburzenia widzenia, orientacji, świadomości, drgawki, a nawet utrata przytomności. Wśród objawów ogólnoustrojowych mogą występować: bóle brzucha, osłabienie, silna duszność. Gdy ciśnienie przekroczy wartość 200/120 mmHg (bywa, że rozkurczowe jest wyższe niż 140) i wystąpią takie objawy, możemy podejrzewać tzw. przełom nadciśnieniowy. Bez zwłoki trzeba wtedy wezwać pogotowie. Jednak przy ciśnieniu 200/120 (gdy nie ma wymienionych objawów) można, pozostając w kontakcie z lekarzem, próbować samemu je obniżyć. Trzeba położyć się i spróbować się odprężyć. Po 15 minutach i znów po 30 minutach ponownie zmierzyć ciśnienie. Jeżeli pozostaje na poziomie 200/120 lub spadło nieznacznie – należy wziąć kolejną dawkę leku nadciśnieniowego zaleconego przez lekarza.

Anna Moraniec

do “Nadciśnienie trzeba leczyć”

  1. Oskar

    bardzo przydatny artykuł. Z góry dziękuję :)

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.