Niepłodność ma wielu “ojców”

Laboratorium Centrum Leczenia Niepłodności Parens Rzeszów. Fot. Parens

Problem niepłodności został uznany przez Światową Organizację Zdrowia za chorobę społeczną. W Polsce niepłodność dotyczy 15-20 proc., czyli 1 mln par.

- Wielu ludzi nie jest świadomych różnicy między niepłodnością a bezpłodnością. Niepłodność oznacza stan przejściowy. Może się wiązać z opóźnieniem poczęcia lub niezdolnością do utrzymania ciąży. Natomiast bezpłodność oznacza trwałą niezdolność do poczęcia dziecka. Przyczyną bezpłodności mogą być przebyte operacje (macicy, jajowodów), wypadek czy choroby genetyczne (np. zespół Turnera) – mówi dr n. med. Jarosław Janeczko, dyrektor medyczny Centrum Leczenia Niepłodności PARENS w Rzeszowie.

Niepłodność może leżeć po stronie tylko mężczyzny (niepłodność męska) lub po stronie jedynie kobiety (niepłodność żeńska), może także dotyczyć obu partnerów (niepłodność małżeńska). W przypadku 30 proc. par, przyczyna niepłodności nie daje się ustalić. Mamy wtedy do czynienia z niepłodnością idiopatyczną.

Niepłodność ma wielu “ojców”

Można ją podzielić na wiele rodzajów ze względu na różne czynniki: pierwotną – gdy kobieta nigdy nie była w ciąży; wtórną – gdy kobieta po ciąży lub poronieniu nie może zajść w kolejną ciążę. – Niepłodność może być spowodowana zaburzeniami owulacji, przez czynnik jajowodowy i maciczny lub może mieć niewyjaśnione podłoże – mówi nasz ekspert. – Czynniki zależne od kobiet to: zaburzenia owulacji – możemy mieć do czynienia z zahamowaniem lub zaburzeniami miesiączkowania; PCO – zespół policystycznych jajników – jednostka chorobowa dotycząca 70 proc. kobiet borykających się z problemem niepłodności, wywołana zaburzeniami równowagi hormonalnej, co powoduje nieprawidłowy wzrost i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych; czynnik jajowodowy i maciczny – stanowi 25 proc. przypadków niepłodności. Może być następstwem przebytych operacja, stanów zapalnych w jamie miednicowej (chlamydia, rzeżączka, stosowanie domacicznych wkładek antykoncepcyjnych). Przyczyną są także wady w budowie macicy oraz zrosty jajowodowe (niedrożność jajowodów). Czynniki niepłodności męskiej też mogą być różne. Dzieli się ja na czynniki przedjądrowe, jądrowe, pozajądrowe i wady budowy prącia. Do czynników przedjądrowych zalicza się wady genetyczne, zaburzenia endokrynologiczne oraz tzw. zaburzenia seksualne, które uniemożliwiają wzwód. Czynniki jądrowe są związane z wadami ulokowanymi w jądrach (wady wrodzone oraz nabyte, przyczyny immunologiczne, żylaki powrózka nasiennego i wiele innych). Czynniki pozajądrowe obejmują między innymi niedrożność przewodów wyprowadzających nasienie czy stany zapalne gruczołu krokowego i gruczołów pęcherzykowych.

I geny, i dieta mają wpływ na niepłodność

Przyczyny niepłodności mogą także wynikać z uwarunkowań genetycznych. Często są one poważne i mogą powodować trwała niezdolność do posiadanie potomstwa, dlatego badania genetyczne u par mających problemy z zajściem w ciążę, są niezbędną częścią postępowania diagnostycznego. W tym celu powinno się wykonać badanie kariotypu, czyli obraz chromosomów (określenie liczby, wielkości oraz struktury chromosomów). Zalecane jest także przeprowadzenie badania mutacji genu CFTR oraz detekcja delecji na długim ramieniu chromosomu Y. Niepłodność może być spowodowana przez: papierosy, alkohol, narkotyki, sterydy anaboliczne,  zaburzenia hormonalne, przebyte w przeszłości zakażenia i stany zapalne, wady wrodzone oraz nabyte budowy układu moczowo-płciowego, nowotwory, żylaki powrózka nasiennego, ciężkie choroby ogólnoustrojowe (cukrzyca, stwardnienie rozsiane, urazy rdzenia kręgowego oraz inne schorzenia układu moczowego, przewlekłe zapalenie nerek, niedokrwistość, gruźlica, choroby wątroby i trzustki), przyjmowanie niektórych leków (hamujących płodność, leków stosowanych w terapii nowotworowej, leków psychotropowych).

Warto wiedzieć:

*Macierzyństwa nie należy odkładać, ponieważ jednym z głównych czynników obniżających naszą płodność jest wiek. U kobiet płodność znacząco spada po 35 roku życia. Dla mężczyzn czas jest bardziej łaskawy i płodność u Panów spada dopiero po 50 roku życia.

*Należy unikać przegrzewania jąder, a więc: gorących kąpieli, sauny. Nie udowodniono ostatecznie wpływu ciasnej bielizny czy spodni, jednak unikanie tych ubrań jest zalecane.

Nasz ekspert
dr n. med. Jarosław Janeczko, dyrektor medyczny Centrum Leczeni Niepłodności PARENS w Rzeszowie.

- Jak diagnozuje się niepłodność?
- Podczas pierwszej wizyty nasi lekarze przeprowadzą dokładny wywiad oraz wykonają pacjentce badania, w tym USG. Pacjenci  otrzymują dokładne zalecenia jakie badania powinni wykonać do czasu następnej wizyty. Badania biorą pod uwagę poziom hormonów płciowych, parametry nasienia  oraz dodatkowo, w razie potrzeby, wykonuje się inne badania w tym genetyczne.

- Czy leczenie niepłodności zależy od przyczyny?
- Oczywiści leczenie zależy od przyczyny – inaczej leczy się parę, w której kobieta ma np. niedrożne jajowody, a inaczej kiedy mężczyzna cierpi na azoospermię (całkowity brak plemników w nasieniu). W leczeniu niepłodności stosuje się głównie monitoring cyklu menstruacyjnego (obserwuje się kiedy dokładnie zachodzi owulacja), terapię hormonalną, a także zabiegi takie jak inseminacja domaciczna czy zapłodnienie in vitro. Lekarz wybiera odpowiednią linię leczenia – wszystko w oparciu o badania i dostosowane do konkretnego przypadku.

- Czy zapłodnienie in vitro jest leczeniem niepłodności?
- Zapłodnienie in vitro jest metodą leczenia – to zabieg wspomagający zajście w ciążę. Aby jednak pacjentka mogła do niego podejść konieczny jest konkretny panel badań, diagnoza wykluczająca inne możliwości lub też nieskuteczność wcześniej stosowanych metod. Wynika więc z tego, że in vitro jest narzędziem do walki z niepłodnością, która wielu parom może przynieść radość z posiadania potomstwa.

- Jak pary starające się o potomstwo mogą pomóc sobie same?
- Do czynników upośledzających płodność u mężczyzn zaliczają się: siedzący tryb życia, zła dieta, palenie tytoniu oraz szkodliwe warunki pracy, jak wysokie temperatury, promieniowanie elektromagnetyczne czy styczność z metalami ciężkimi i inne. W celu zwiększenia płodności należy unikać papierosów, alkoholu oraz wszelkich leków mających wpływ na jakość nasienia czy sprawność seksualną. Wysoce wskazane jest stosowanie niskotłuszczowej, bogatej w produkty pełnoziarniste, owoce i warzywa diety połączonej z ćwiczeniami fizycznymi oraz odpowiednią dawką odpoczynku. Osoby z nadwagą powinny zrzucić dodatkowe kilogramy, a ćwiczące intensywnie powinny nieco zwolnić tempo treningów.

Anna Moraniec

do “Niepłodność ma wielu “ojców””

  1. Erondal

    Leczona byłam w warszawskim Invimedzie i bardzo polecam. Świetna opieka, lekarze super i robią tam cuda. Leczenie trochę trwało, ale się udało :D

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.