Nowotwory, z którymi można wygrać

Fot. Archiwum

Postęp medycyny, coraz lepsza i szybsza diagnoza sprawiają, że stwierdzenie „rak to nie wyrok” nabiera coraz bardziej dosłownego znaczenia.

Codziennie dziesięć kobiet w Polsce dowiaduje się, że zachorowało na raka szyjki macicy. Aż w pięciu rodzinach dochodzi do dramatu, jakim jest śmierć matki, żony czy siostry. Można byłoby tego uniknąć, gdyby kobiety systematycznie robiły cytologię – badanie mogące wykryć nawet małe zmiany nowotworowe. Rak szyjki macicy wykryty odpowiednio wcześnie jest w 100 procentach uleczalny. Takich nowotworów jest więcej, niektóre z dużym powodzeniem poddają się także leczeniu. Wszystko zależy jednak od stadium zaawansowania i przebiegu choroby.

- Największym problemem w profilaktyce raka szyjki macicy jest właśnie bardzo mała zgłaszalność na badania, a tylko wcześnie wykryta zmiana, często jeszcze w fazie przedrakowej daje szansę na 100 proc. wyleczenie – mówi Monika Łączyńska-Madera, specjalista ginekolog-położnik z Podkarpackiego Ośrodka Onkologicznego w Rzeszowie. – W krajach, gdzie 20 lat temu wprowadzono powszechne badania cytologiczne, śmiertelność zmniejszyła się. W Islandii o 80 proc., Finlandii o 60 proc., USA i Szwecji o 50 proc.

Nawet łagodne bywają złośliwe

Lekarze przyznają jednak, że nawet wśród „najłagodniejszych” nowotworów złośliwych znajdą się typy o wyjątkowo „zjadliwym” potencjale, które zaniżają statystyki i prowadzą do ludzkich dramatów. W przypadku części nowotworów medycyna jest już jednak coraz bliższa ich wyleczenia. Ma to olbrzymie znaczenie, biorąc pod uwagę, że nowotwory złośliwe stanowią w medycynie rosnący problem, a co roku na Podkarpaciu nowotwór atakuje blisko 7,5 tys. osób.

Ważne wskaźniki przeżyć

Medycyna posługuje się tzw. wskaźnikami przeżyć. Dla danego nowotworu określany jest najczęściej odsetek przeżyć 5-letnich. Wskazuje on, jaki procent pacjentów z rozpoznaną chorobą nowotworową żyje po pięciu latach od postawienia rozpoznania. Fakt, że podawane są odsetki przeżyć 5-letnich czy 10-letnich, nie oznacza, że chorzy ci nie żyją dłużej. Wynika to jedynie z faktu, że w badaniach naukowych chorzy nowotworowi są właśnie tak długo obserwowani. Wiadomo bowiem, że ryzyko nawrotu choroby po 5 czy 10 latach przeżycia jest bardzo niewielkie.

Najlepiej rokują…

Rak skóry – to klasyczny przypadek praktycznie wyleczalnego raka. Wyróżnia się dwa jego podstawowe typy: raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego. Pierwszy nie daje praktycznie przerzutów, a wystarczającą metodą leczenia jest chirurgiczne wycięcie zmiany, lokalizującej się najczęściej w okolicy twarzy. Odsetek przeżyć 5-letnich sięga w tym przypadku 100 proc., co oznacza całkowitą wyleczalność. Rak kolczystokomórkowy w bardzo rzadkich przypadkach może dawać przerzuty odległe, co pogarsza rokowanie pacjentów. Jest ono jednak nadal bardzo dobre – odsetek przeżyć 5-letnich wynosi ok. 90 proc.

Rak tarczycy – jest najczęstszym nowotworem gruczołów wydzielania wewnętrznego. 90 proc. przypadków stanowią tzw. dobrze zróżnicowane raki tarczycy – rak brodawkowaty (ok. 80 proc.) oraz rak pęcherzykowy (ok. 10 proc.). Jeśli ognisko raka pęcherzykowego nie przekracza 1 cm (jest ono często znajdowane w tarczycach usuwanych z innego powodu) i nie ma przerzutów do węzłów chłonnych, wówczas taki nowotwór jest całkowicie wyleczalny. Natomiast odsetek 5-letnich przeżyć dla raków tarczycy ogółem w Polsce wynosi ok. 85 proc.

Rak jądra – to najczęstszy nowotwór młodych mężczyzn. Choć w ostatnich latach liczba zachorowań rośnie, to jednak bardzo pocieszający jest fakt wysokiej skuteczności stosowanego leczenia. Są to nowotwory wysoce wrażliwe na chemioterapię i nawet w przypadku stwierdzenia rozsiewu wyniki leczenia są bardzo dobre. Odsetek przeżyć 5-letnich dla Polski wynosi ok. 84 proc.

Rak piersi – to najczęstszy nowotwór złośliwy u kobiet. – Wczesne wykrycie i rozpoznanie choroby, możliwe m.in. dzięki regularnym badaniom przesiewowym, daje szanse nie tylko na wieloletnie przeżycie, ale także na zachowanie piersi. W zgłaszalności na badania mammograficzne (35 – 40 proc. uprawnionych) wciąż daleko nam do krajów skandynawskich, gdzie na mammografię przychodzi ponad 90 proc. kobiet traktując badanie rutynowo i wykonując je cyklicznie. Jako lekarze chcielibyśmy, aby także polskie kobiety przychodziły do badania systematycznie i na tyle wcześnie, żeby udało się zlikwidować chorobę w zarodku, dać im szansę na całkowite wyleczenie – mówi lek. med. Jerzy Mazurek, specjalista radiodiagnostyki, kierownik Centrum Diagnostyki Chorób Piersi “Maz-Med” w Rzeszowie.
Całkowity odsetek przeżyć 5-letnich w raku piersi w USA wynosi 89 proc. W Europie Zachodniej ok. 82 proc., natomiast w Polsce średni wskaźnik przeżyć 5-letnich wynosi zaledwie 75 proc. Przekłada się to w Polsce na ponad 5 tys. zgonów rocznie spowodowanych rakiem piersi.

Rak trzonu macicy – zwany także rakiem endometrium – to nowotwór, który najczęściej dotyka kobiet w wieku pomenopauzalnym. Nie wykrywa go jednak cytologia, a żeby prawidłowo rozpoznać tego raka, należy wykonać: pełne badanie lekarskie (podmiotowe i przedmiotowe); badanie ginekologiczne per vaginam z wziernikowaniem i per rectum, pobrać wyskrobiny z kanału szyjki oraz trzonu macicy. Ostateczne rozpoznanie raka endometrium stawiane jest na podstawie wyniku badania histopatologicznego materiału uzyskanego z jamy macicy. Odsetek przeżyć 5-letnich w Polsce u kobiet z rozpoznanym nowotworem nie odbiega od średniej europejskiej W pierwszym stopniu zaawansowania 5 lat przeżywa 75 proc. chorych, w pozostałych stopniach zaawansowania odsetek ten spada do 60 proc.

Ziarnica złośliwa (chłoniak Hodgkina) – jeszcze niedawno był wyrokiem śmierci. Teraz pojawił się w zestawieniu dobrze rokujących nowotworów, bo wraz z postępem chemioterapii oraz rozwojem nowych schematów leczenia chłoniak jest chorobą potencjalnie wyleczalną, a osoby, które przeżyły ponad 15 lat po leczeniu, umierają zwykle z innego powodu niż ziarnica. W Polsce odsetek przeżyć 5-letnich wynosi u kobiet ok. 78 proc., natomiast u mężczyzn ok. 72 proc.. U pacjentów zdiagnozowanych w stadium I i II choroby natomiast odsetek ten sięga 95 proc.

Ostra białaczka limfoblastyczna u dzieci stanowi najliczniejszą grupę chorób nowotworowych w przedziale wiekowym do 18. roku życia. Szczęśliwe u dzieci (szczyt zachorowań przypada między 2. a 5. rokiem życia) efekty leczenia są bardzo dobre. Według danych z 2010 roku przy zastosowaniu nowoczesnych metod chemioterapii możliwe jest osiągnięcie odsetka przeżyć 5-letnich na poziomie przekraczającym 90 proc.

Anna Moraniec

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.