Prawdy i mity o kawie

Stawia na nogi, pobudza umysł czy uzależnia i niebezpiecznie podnosi ciśnienie? Picie kawy budzi wiele wątpliwości, ale nie traci na popularności. To drugi po herbacie najpopularniejszy napój. Powodem sporów o jego właściwości jest kofeina.

Ile prawdy w opowieściach o dobrodziejstwie kawy?

Naukowo potwierdzono, że napój ten podwyższa skupienia uwagi,  wydłuża czas koncentracji i zwalcza uczucia senności. Myślenie usprawnia dzięki blokowaniu receptorów adenozyny, która informuje organizm o potrzebie snu. Kawa poprawia nastrój, zwiększając wydzielanie dopaminy pobudzającej ośrodki przyjemności w mózgu. Sprawia, że jednocześnie jest się pobudzonym i zrelaksowanym. Posiada w swoim składzie antyoksydanty, którym w pewnym stopniu zapobiegają chorobie niedokrwiennej serca i nowotworom. Nowe badania sugerują, że kofeina może być przydatna w leczeniu reakcji alergicznych, ponieważ zmniejsza stężenie histaminy. Umiarkowane spożycie kawy nie podwyższa poziomu cholesterolu w surowicy krwi ani nie powoduje zaburzeń rytmu serca. U osób wrażliwych na kofeinę obserwuje się niewielkie, chwilowe podwyższenie ciśnienia tętniczego, podobne do tego, jakie towarzyszy aktywności fizycznej (nawet wchodzeniu na schody). Osoby z wysokim ciśnieniem tętniczym nie powinny jednak bez uzgodnienia z lekarzem pić kawy.

Co z podrażnianiem żołądka i osłabianiem kości?

Kofeina nie powoduje poważniejszych problemów w obrębie układu trawiennego. Ewentualne podrażnienie błony śluzowej żołądka wywoływane jest przez produkty uboczne procesu prażenia kawy. Ujemny wpływ ma zwłaszcza kawowy osad. Można go uniknąć, filtrując kawę.

Niektórzy obawiają się, że ten napój zwiększa ryzyko wystąpienia osteoporozy, bo jest moczopędny, a wraz z moczem ubywa wapnia. To mit, bo wzrost wydalania wapnia jest minimalny przy umiarkowanym spożyciu kofeiny. Małe ilości kawy nie wpływają na gęstość kości. Dieta powinna jednak obfitować w nabiał. Produktów z kofeiną zdecydowanie powinny unikać kobiety w ciąży i matki karmiące piersią.

Czy grozi uzależnieniem?

Picie napojów zawierających kofeinę na ogół nie przeradza się w nałóg. Choć mówi się, że niektórzy są “uzależnieni” od kofeiny, jest to “uzależnienie” podobne do tego, jakie wiąże się z telewizją, pracą czy kupowaniem. W zgodzie z definicjami uzależnienia, kofeina nie należy do substancji uzależniających. Ludzie jednak przyzwyczajają się do niej i przy nagłym zaprzestaniu przyjmowania produktów z kofeiną mogą odczuwać bóle głowy, znużenie lub senność. Trwa to zaledwie dzień lub dwa i jest możliwe do uniknięcia poprzez stopniowe zmniejszanie porcji pitej kawy.

Umiarkowanie, to znaczy ile?

W przypadku całkiem zdrowej, dorosłej osoby chodzi o dzienną dawkę kofeiny nie przekraczającą 300 mg dziennie (około trzech filiżanek). W większych dawkach kofeina powoduje gonitwę myśli i ogólne rozbicie. Przedawkowanie przynosi więc skutki odwrotne do oczekiwanych: osłabia koncentrację, powoduje bezsenność, niepokój, drżenie mięśniowe. Może wystąpić częstomocz, pocenie się, uderzenia gorąca, dreszcze, krótkotrwałe zaciemnienia i błyski w widzeniu, także nudności, zawroty głowy, niemiarowość serca i tętna.

Czy istnieje kawa bezkofeinowa – w 100 procentach?

Czarny napój w wersji bezkofeinowej nie jest całkowicie pozbawiony kofeiny, zawsze zawiera znikome jej ilości, co zresztą jest zaznaczone na opakowaniu. Według norm Unii Europejskiej kawa palona bezkofeinowa może mieć 0,1% kofeiny i 0,3% ekstraktu kawy (zwykła czarna – zależnie od odmiany i pochodzenia – od 0,8 do 2,5 % kofeiny).

Gdzie i w jakich ilościach występuje kofeina?

Kawa palona i mielona (filiżanka 150 ml) ~80 mg
Kawa rozpuszczalna (filiżanka 150 ml) ~60 mg
Kawa bezkofeinowa palona i mielona lub rozpuszczalna (filiżanka 150 ml) ~3 mg
Herbata (filiżanka 150 ml) ~40 mg
Cola (puszka 330 ml) ~30 mg
Czekolada deserowa (50 g) ~20 mg

Jak widać, kofeina jest nie tylko w kawie. To substancja chemiczna (alkaloid), która występuje w sposób naturalny w liściach, ziarnach i owocach co najmniej 63 gatunków roślin na całym świecie. Zawierają ją takie produkty jak herbata, cola, napoje energetyzujące, czekolada, niektóre cukierki itd.

Halina Kossak

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.