Rodzicu, wsłuchaj się w dziecko

Fot. Archiwum
Fot. Archiwum PCSiM

RZESZÓW. Europejski Dzień Logopedy w Podkarpackim Centrum Słuchu i Mowy.

Z okazji Europejskiego Dnia Logopedy, Centrum Słuchu i Mowy w Rzeszowie zaprasza na bezpłatne diagnozy logopedyczne, które odbędą się w 6.03.2015 (11 – 17). Zapisy: tel. 17 852 81 51 lub osobiście w rejestracji przychodni PCSiM, ul. Chodkiewicza 6.

Z każdym rokiem przybywa małych pacjentów logopedycznych w wieku przedszkolnym i pierwszych klas szkoły podstawowej. Europejski Dzień Logopedy – obchodzony corocznie 6 marca – to okazja do bliższego przyjrzenia się problemom polskiej logopedii. Zaburzony rozwój mowy skutkuje trudnościami w nauce czytania i pisania, brakiem koncentracji, gorszą samooceną dziecka, co prowadzi do późniejszych poważnych problemów w rozwoju społecznym i emocjonalnym. Prawidłowy rozwój dzieci to nie tylko kwestia rodziców i specjalistów, ale również systemu oświaty.

Wielu rodziców wciąż zwleka z konsultacją swojego niemówiącego, bądź mało mówiącego dziecka u logopedy. Dodatkowo wielu lekarzy rodzinnych skupia się na leczeniu, a nie na wymowie małego pacjenta, a nawet czasem umniejsza troskę rodzica o prawidłowy rozwój mowy dziecka. W efekcie diagnoza może zostać postawiona bardzo późno. Jak podkreśla mgr Monika Ossolińska, surdologopeda z Podkarpackiego Centrum Słuchu i Mowy Medincus (PCSiM) „Na przełomie drugiego i trzeciego roku życia dziecka szybko rozwija się system językowy dziecka. W jego mowie pojawiają się poszczególne kategorie językowe, wzbogaca się system fonetyczno-fonologiczny”. Dlatego też kiedy dziecko ma z tym problemy – rodzice nie powinni oczekiwać, że z tego wyrośnie, bądź uważać, że jest „leniwe” do mówienia – mowa jest elementem prawidłowego, harmonijnego rozwoju (pierwsze kroki – pierwsze słowa). Należy pomóc dziecku w nauce mowy, ponieważ opóźniony lub zaburzony rozwój mowy to szereg późniejszych następstw m.in. trudności w nauce czytania i pisania, zaburzenia uwagi słuchowej i koncentracji, problemy ze zrozumieniem komunikatów w szumie, frustracje i trudności w nauce.

Nowoczesna technologia rozmowy nie zastąpi
Kolejnym zagrożeniem jest zwiększająca się z każdym rokiem liczba akcesoriów multimedialnych (komputer, laptop, tablet, smartfon, konsole do gier, telewizja) w naszych domach i brak należytej kontroli rodzicielskiej nad czasem wolnym dziecka. Nowinki technologiczne przyciągają zainteresowanie, lecz stymulują rozwój jedynie syntezy wzrokowo-ruchowej. Mgr Ossolińska z PCSiM często zwraca uwagę rodziców na istotne problemy związane z zaburzeniami ekspresji mowy i trudności związane z rozumieniem – czyli percepcję dźwięków i mowy. Inną trudnością u takich dzieci jest częsty brak uwagi słuchowej, koncentracji i brak kontaktu wzrokowego”. Dzieci takie często są nadaktywne, nie mogą na niczym skupić swojej uwagi (poza oglądaniem szybko zmieniających się obrazów i naciskaniem guziczków z melodyjkami). Takie dzieci budują swoje rozumienie języka jedynie w oparciu o kontekst i konsytuację, tylko o znane słowa–klucze. Jak podkreślają specjaliści, dla prawidłowego rozwoju dziecko potrzebuje czasu swoich opiekunów – poświęconego na rozmowy, zabawy, czytanie książek. Jego brak powoduje powolny rozwój mowy dziecka i jej zniekształcenie.

Szkolny problem – brak specjalistycznych zajęć dla dzieci
Warunkiem koniecznym do prawidłowego rozwoju mowy jest prawidłowy słuch dziecka. Prowadzone w Polsce, w ramach programów przesiewowych badania słuchu (w okresie noworodkowym, w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym) pozwalają na wczesne wykrycie niedosłuchu i szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania (np. założenie aparatów słuchowych, leczenie metodą implantów ślimakowych). – To właśnie dobry słuch jest warunkiem prawidłowego rozwoju mowy oraz prawidłowej wymowy. Odpowiednie badania słuchu pomagają nam rozpoznać rodzaj niedosłuchu, a co za tym idzie podjąć właściwe kroki do wyboru dalszej drogi terapeutycznej – leczenia farmakologicznego, operacyjnego, doboru aparatu lub potrzebę wszczepienia implantu ślimakowego – mówi lek. med. Dorota Szuber, specjalista audiologii i foniatrii, otolaryngolog, kierownik PCSiM.

Często oprócz rodziców uwagę na problemy logopedyczne zwracają nauczyciele. Konieczna jest wówczas wizyta u specjalisty audiologa i foniatry lub otolaryngologa, który po zbadaniu dziecka wdroży odpowiednie leczenie, a logopeda rehabilitację. Niektóre dzieci – pomimo tego, że w „podstawowych” badaniach słuchu, służących do oceny progu słuchu mają prawidłowe wyniki, według obserwacji rodziców i nauczycieli zachowują się i funkcjonują podobnie do tych z niedosłuchem. Wynika to u nich z zaburzeń analizy bodźców dźwiękowych w ośrodkowym układzie nerwowym, a będący tego skutkiem zespół objawów określanych jako zaburzenia centralnych procesów przetwarzania słuchowego (CAPD) nazywany jest także niedosłuchem centralnym. Zaburzenia słyszenia w szumie i hałasie, zaburzenia koncentracji, problemy z zapamiętywaniem i inne dysfunkcje logopedyczne, pomimo prawidłowego rozwoju intelektualnego u tych dzieci są przyczyną poważnych trudności w nauce.

Dzieci z niedosłuchem centralnym, aby mogły osiągać dobre wyniki nauczania, powinny mieć zatem zapewnione w ramach nauczania specjalnego dodatkowe zajęcia edukacyjne, zagwarantowane przez placówki szkolne, podobnie jak dzieci z niedosłuchem obwodowym. – Dzieci z niedosłuchem centralnym nie mają problemów ze słyszeniem, a ze słuchaniem. Takie dzieci słyszą, ale nie rozumieją, lub rozumieją bardzo słabo, co przekazuje im rozmówca. Oprócz dodatkowych zajęć edukacyjnych wymagają one również specjalnego traktowania w szkole – podkreśla lek med. Szuber.

Coraz bardziej skonsolidowane starania środowisk terapeutów (m.in. logopedów, surdopedagogów), nauczycieli obejmujących swą opieką dzieci z niedosłuchem centralnym, a także rodziców poprzez merytoryczne argumenty mają na celu przekonanie resortu edukacji do zmiany obecnego stanu prawnego na bardziej przyjazny dzieciom z niedosłuchem centralnym. Istotna jest również kompetentna kadra nauczycielska, w szkołach publicznych zajęcia te nie zawsze są prowadzone przez wyszkolonych w tym zakresie specjalistów surdopedagogów. Z uwagi na powyższe, aby proces rehabilitacyjny u tych dzieci był kompatybilny z procesem edukacyjnym nie do przecenienia jest przeprowadzanie w placówkach medycznych lub rehabilitacyjnych równoległej, systematycznej rehabilitacji słuchu i mowy.

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o