Wcześnie wykryty jest wyleczalny

Rak płuca (nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka dróg oddechowych lub pęcherzyków płucnych) jest najczęstszym nowotworem wśród mężczyzn i drugim (lub trzecim) nowotworem występującym wśród kobiet. Co roku w naszym regionie odnotowuje się ok. 1300 nowych zachorowań wśród mężczyzn i ok. 500 wśród kobiet. Duża zapadalność przekłada się, niestety, na równie dużą śmiertelność. Aż 70 procent tych osób umiera w ciągu jednego roku od wykrycia choroby.

- Tylko co szósty pacjent z rakiem płuc ma szansę przeżyć 5 lat – nie pozostawia złudzeń dr n. med. Ryszard Olesiejuk, ordynator Oddziału Pulmunologii i Chemioterapii w Specjalistycznym Zespole Gruźlicy i Chorób Płuc w Rzeszowie.

Zdrowie ulatujące z dymem

Dominującym czynnikiem powodującym rozwój raka płuca są substancje rakotwórcze (300!) zawarte w tytoniu. Do innych czynników ryzyka zalicza się wpływ dymów powstających przy spawaniu, ekspozycję na azbest (skutki ujawniają się dopiero po 15 – 20 latach) oraz predyspozycje genetyczne. Szkodliwe jest także bierne palenie (o 25 proc. zwiększa ryzyko rozwoju raka płuca u małżonków palaczy, a o około 17 proc. u osób narażonych na wpływ dymu tytoniowego w pracy). Inną przyczyną wzrostu zachorowań może być także kontakt z metalami ciężkimi, węglowodorami aromatycznymi, promieniowaniem jonizującym i niektórymi substancjami chemicznymi.

Jakie są objawy raka płuca?

Nie ma typowych objawów raka płuca. Najczęściej występują: kaszel, który narasta albo nie ustępuje po leczeniu zakażenia układu oddechowego, ból w klatce piersiowej, odkrztuszanie krwistej plwociny lub krwi, świszczący oddech, nawracające i długo utrzymujące się (powyżej 3-4 tygodni mimo leczenia) duszności, chrypka oraz zapalenie oskrzeli lub płuc, obrzęk twarzy lub szyi, brak apetytu, obniżenie masy ciała, zmęczenie, apatia. W trakcie choroby może występować jeden z wymienionych objawów lub kilka równocześnie. W miarę narastania schorzenia zazwyczaj ilość objawów się zwiększa. Zdarza się, że chory nie odczuwa żadnych dolegliwości.

Warto wiedzieć.

1. W Rzeszowie istnieje program wczesnego wykrywania raka płuca finansowany przez Urząd Marszałkowski skierowany do osób długotrwale palących po 40. roku życia. Chcąc skorzystać z badań mogących wykryć raka płuc, nie potrzeba mieć skierowania do specjalisty. Wystarczy spełniać wspomniane wyżej warunki i zgłosić się do Specjalistycznego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc w Rzeszowie.

2. Tkanka płucna nie jest unerwiona, nie boli, dlatego guz może mieć wielkość 8 – 10 cm i nie dawać żadnych dolegliwości. Chory może nic nie wiedzieć o zmianie w płucach i być nieświadomy toczącej go, śmiertelnej choroby.

3. Rozróżniamy dwa zasadnicze rodzaje raka płuca, niedrobnokomórkowy (występujący najczęściej) i drobnokomórkowy występujący u 20 procent chorych (nie jest operowany, ale dobrze reaguje na chemioterapię).

Ekspert odpowiada:

Dr nauk med. Ryszard Olesiejuk, ordynator Oddziału Pulmunologii i Chemioterapii w Specjalistycznym Zespole Gruźlicy i Chorób Płuc w Rzeszowie.

Jak chronić się przed rakiem płuc?

- Aby zmniejszyć ryzyko rozwoju raka płuca, należy przede wszystkim rzucić palenie (po kilku latach po rzuceniu palenia przestajemy być pacjentem z grupy ryzyka), zabezpieczyć się przed wpływem innych substancji potencjalnie rakotwórczych, unikać zadymionych pomieszczeń. Co roku, szczególnie palacze, robić sobie zdjęcie RTG klatki piersiowej.

Na czym polega diagnostyka raka płuc?

- Klasyczną metodą diagnostyki jest zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej (nie jest to badanie rutynowo wykonywane jako przesiewowe, ale jest zalecane przez lekarzy). Następnie robi się badanie klatki piersiowej tomografem komputerowym oraz USG brzucha (aby stwierdzić, czy nie ma zmian przerzutowych w innych narządach). Badaniem pomocniczym i najważniejszym w postawieniu rozpoznania jest bronchoskopia (wziernikowanie oskrzeli, przez usta lub nos, poprzez założenie cienkiego, giętkiego wziernika ze światłem na końcu). Aparat pozwala ocenić światło dróg oddechowych, ich ruchomość oraz stwierdzić, czy istnieje w nich przeszkoda w postaci guza nowotworowego. Dzięki niemu możemy jednocześnie pobrać wycinki do badań histopatologicznych, płyn z dróg oddechowych, który potem oceni lekarz patamorfolog. Robimy też badania wydolnościowe płuc (spirometria), które pozwalają sprawdzić pojemność płuc (potrzebne przy kwalifikacji do leczenia operacyjnego).

Jak leczymy raka płuc?

- Choroba łatwo rozprzestrzenia się poprzez układ chłonny (limfatyczny). To rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych do innych części ciała nazywa się przerzutami i dla większości chorych oznacza, że leczenie może okazać się znacznie mniej skuteczne. Obecnie istnieją trzy standardowe metody leczenia chorych na raka płuca: leczenie chirurgiczne (operacyjne), napromienianie (radioterapia) i chemioterapia. W zależności od rodzaju nowotworu, stopnia zaawansowania, ogólnego stanu zdrowia oraz wieku chorego można zastosować jedną lub więcej z tych metod. Jedynie leczenie operacyjne (chirurgiczne) może doprowadzić do wyleczenia chorych na raka płuca, u których nowotwór nie rozprzestrzenił się do żadnej z otaczających go tkanek. Jeśli chory jest leczony w tym stopniu zaawansowania, odsetek wyleczonych sięga 70 proc. Niestety, diagnoza w tym stopniu zaawansowania stawiana jest jedynie w około 25-30 proc. przypadków. Często dodatkowo u tych chorych stosujemy chemioterapię uzupełniającą leczenie chirurgiczne, co redukuje w znacznej mierze możliwość nawrotu choroby w przyszłości.

Anna Moraniec

Skomentuj

Copyright © Super Nowości 2010-2016 Wszystkie prawa zastrzeżone.