Ziemia w Rzeszowie ma 5,8 milimetra, a Słońce stoi obok ratusza

Aby zobaczyć „rzeszowskie” Słońce i Ziemię, wystarczy udać się w okolice ratusza. Fot. Wit Hadło

Słońce stoi dokładnie naprzeciwko wejścia do ratusza i ma średnicę 60 cm. Miniaturową Ziemię znajdziecie w odległości 70 metrów, po drugiej stronie budynku. Żeby sprawdzić, jak w tej skali prezentuje się Pluton, trzeba udać się na skrzyżowanie ul. Krośnieńskiej i Sanockiej. Pieszo to prawie
4 km. To część rozmieszczonego na ulicach miasta Układu Słonecznego, nowej atrakcji stolicy Podkarpacia.

– Wszystkie planety są już na orbitach – mówi szczęśliwy Paweł Pasterz, popularyzator nauki z Rzeszowa, który na pomysł tego projektu wpadł kilka lat temu w trakcie audycji Radiolatorium. – Chcieliśmy, żeby było to coś nowego i przy okazji związanego z nauką. Instalację zaprojektowaliśmy w takiej skali, żeby jak najlepiej wykorzystać jej walory edukacyjne. W ciągu godziny lekcyjnej, w centrum Rzeszowa, uczniowie mogą bez problemu obejrzeć przynajmniej wszystkie planety wewnętrzne, wyrobić sobie pojęcie o ich wielkościach i odległościach, jakie dzielą je od Słońca.
Model wykonany został dokładnie w skali 1:2 200 000 000, co przy okazji nawiązuje do przebiegającego przez miasto 22. południka długości geograficznej wschodniej. Słońce ma w tym przypadku średnicę 60 cm. Znajduje się dokładnie naprzeciwko wejścia do ratusza. Ziemia, która w rzeczywistości ma 12,7 tys. km i oddalona jest od gwiazdy o 150 mln km, skurczyła się do 5,8 mm. Znajdziecie ją w odległości 70 m, na ul. Króla Kazimierza, po drugiej stronie magistratu. Największa planeta, gigantyczny Jowisz, ma w Rzeszowie niecałe 6 cm, a Pluton – karłowata planeta, która jest najdalej oddalonym od Słońca obiektem w Układzie Słonecznym, znajduje się prawie 4 km od ratusza. – To naprawdę robi wrażenie. Ktoś spytał mnie kiedyś dlaczego ta nasza Ziemia jest taka mała, dlaczego nie zrobiliśmy jej wielkości chociażby małego globusa. Odpowiedź jest prosta – Słońce musiałoby być wtedy kulą większą od wieżowca – mówi Paweł Pasterz.

Historyczny układ planet i Gwiazda Śmierci

Jest jeszcze jedna ciekawostka. Choć podobne układy planet znajdują się w wielu miejscach na świecie, zazwyczaj umieszcza się je w linii prostej. W Rzeszowie planety rozlokowane są na orbitach eliptycznych, a ich rozmieszczenie odpowiada faktycznemu układowi planet w dniu lokacji Rzeszowa, czyli w południe 19 stycznia 1354 r. Specjalne obliczenia astronomiczne i geodezyjne wykonał w tym celu technik geodeta Mariusz Meus z Krakowa. Układ Słoneczny w Rzeszowie sfinansowało miasto. Cała instalacja to: Słońce, planety Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun, planety karłowate Ceres i Pluton oraz naturalny satelita Ziemi – Księżyc. W ratuszu i Rzeszowskich znajdziecie już ulotki z mapą planet i ciekawostkami dotyczącymi projektu. Wszystkie informacje znajdą się też na stronie internetowej, która ma zacząć działać już w tym tygodniu.
Paweł Pasterz tymczasem myśli nad kolejną atrakcją. – To, co zrobiliśmy do tej pory, cały czas będzie można rozwijać. A ponieważ jestem fanatykiem „Gwiezdnych wojen”, 4 maja, który jest ich światowym świętem, chciałbym wmontować w ten nasz układ Gwiazdę Śmierci…