Znana data odsłonięcia „Rzezi Wołyńskiej”

Pomnik „Rzeź Wołyńska”, którego nie chciało kilka dużych miast, stanie decyzją radnych gminy Jarocin
w miejscowości Domostawa i być może stanie się zalążkiem większego ośrodka. Fot. Archiwum SWAP – Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce

Monumentalny pomnik autorstwa Andrzeja Pityńskiego przedstawiający potężnego orła z wyżłobionym na piersi krzyżem, a także ludzkimi postaciami i nabitym na widły niemowlęciem zostanie postawiony w miejscowości Domostawa w powiecie niżańskim. Wiadomo już także, kiedy pomnik zostanie oficjalnie odsłonięty.

Pochodzący z Ulanowa, a przez kilkadziesiąt lat mieszkający i tworzący w Stanach Zjednoczonych rzeźbiarz stworzył „Rzeź Wołyńską” kilka lat temu. W zamyśle artysty, który ma na swoim koncie wiele uznanych dzieł o patriotycznym przekazie, pomnik miał w dosłowny sposób przedstawiać dramat Polaków, którzy stracili życie podczas Rzezi Wołyńskiej. Ludobójstwa na mniejszości polskiej byłego województwa wołyńskiego, dokonali na przełomie od lutego 1943 do lutego 1945 roku ukraińscy nacjonaliści. Szacunkowe liczby mówią, że życie straciło wówczas nawet 50 – 60 tys. osób.
Monument Pityńskiego ufundowało Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, Okręg 2 w Nowym Jorku. W 2018 roku rzeźbę odlano w brązie w Gliwickich Zakładach Urządzeń Technicznych. Fundatorzy chcieli, aby pomnik był darem dla narodu polskiego od weteranów, których los rzucił po II wojnie światowej do Stanów Zjednoczonych i Kanady. Niespodziewanie dla darczyńców okazało się jednak, że w Polsce pomnika nikt nie chciał. Ustawienia go na swoim terenie odmówiło kilka samorządów, m.in.: Torunia, Rzeszowa, Kielc i Stalowej Woli.

Nikt się nie sprzeciwił

22 kwietnia br. na sesji Rady Gminy Jarocin (pow. niżański) 9 głosami za radni przegłosowali uchwałę o ustawieniu w gminie Jarocin pomnika „Rzeź Wołyńska” autorstwa Andrzeja Pityńskiego. 6 radnych wstrzymało się od głosu. Nikt się tej decyzji nie sprzeciwił.
Na lokalizację monumentu wybrano działkę zlokalizowaną na terenie miejscowości Domostawa w gminie Jarocin. W pobliżu tej nieruchomości trwa obecnie budowa drogi S9. Monument zostanie zlokalizowany tuż obok MOP (Miejsca Obsługi Podróżnych). Wójt gminy Jarocin Zbigniew Walczak chce, aby pomnik został odsłonięty po tym, jak zostaną zakończone prace drogowe. A to potrwa jeszcze kilka miesięcy. Społeczny komitet budowy pomnika zbiera także fundusze na wykonanie niezbędnych prac pod realizację projektu.
SWAP zadeklarował pokrycie kosztów związanych z adaptacją miejsca pod pomnik, budową cokołu i transport rzeźby z Gliwic, ale jak się okazuje to nie wyczerpuje listy niezbędnych wydatków związanych z wzniesieniem pomnika.
– Zanim projekt uchwały o budowie pomnika mistrza Pityńskiego trafił pod obrady Gminy w Jarocinie ogłosiłem publicznie, że budżet gminy nie będzie obciążony kosztami zakupu działek pod pomnik, a niezbędne finanse zostaną uzyskane poprzez organizację zbiórki na ten cel. Muszę tego postanowienia dotrzymać – informuje Zbigniew Walczak, wójt gminy Jarocin i prezes Społecznego Komitetu Budowy Pomnika „Rzeź Wołyńska” w Domostawie. – Inne niezbędne wydatki to koszty związane z utrzymaniem monitoringu, zakupu energii, porządkowaniem terenu, wykonaniem tablic informacyjnych, niewykluczonym jest wykonanie dokumentacji projektowej budynku umożliwiającego ekspozycję dokumentującą martyrologię

Nie wznoszą go dla siebie

Wójt Walczak przyznaje, że gmina Jarocin nie wznosi pomnika „Rzeź Wołyńska” tylko dla siebie.
– Spełniamy długoletnie oczekiwania wielu środowisk patriotycznych w kraju jak i poza jego granicami – mówi wójt. – Wielu jest zawiedzionych, że pomnik nie stanie w dużym ośrodku miejskim. Zwracam uwagę, że dotychczas to się nie udawało i nic nie wskazywało, że w najbliższej przyszłości miałoby się to zmienić. Za lokalizacją pomnika na terenie gminy Jarocin przemawia również wspólnota wojennych losów. Śmierć z rąk ukraińskich nacjonalistów ponieśli głównie mieszkańcy wsi. Miejscowości z naszej gminy były także jednymi z najbardziej doświadczonych podczas okupacji niemieckiej. W niektórych wioskach spalone zostały niemal wszystkie zabudowania, a śmierć poniosło około 400 osób. Wśród zamordowanych w pacyfikacjach bardzo dużą liczbę stanowiły dzieci, kobiety i starcy. W wielu okolicznych pacyfikowanych wioskach Niemców wspierali ukraińscy kolaboranci, policja ukraińska i oddziały SS Galizien. Tak było w Jarocinie, Mamotach Dolnych i Górnych, Łążku Zaklikowskim, Pikulach i innych.

Będzie widoczny dla tysięcy

Zbigniew Walczak wystosował apel, w którym przekonuje, ze lokalizacja pomnika w Domostawie ma swoje mocne atuty. Najważniejszym z nich jest bezpośrednie sąsiedztwo trasy szybkiego ruchu S19 relacji Barwinek – Rzeszów – Lublin – Kuźnica Białostocka. Pomnik stanie w odległości ok. 15 km od węzła Zapacz, w którym w nieodległej przyszłości krzyżować się będą trasa S19 z trasą S74 relacji Nisko – Piotrków Trybunalski. Niecałe 300 m dzielić będzie miejsce pod pomnik od obecnej drogi krajowej nr 19.
W zamyśle wójta Zbigniewa Walczaka powstała także koncepcja, żeby pomnik „Rzezi Wołyńskiej” Andrzeja Pityńskiego stał się zalążkiem ośrodka dokumentującego losy wsi na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej na wzór Muzeum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie, które dokumentują losy pacyfikowanych przez Niemców wsi, ale leżących w aktualnych granicach Polski.
Odsłonięcie pomnika „Rzeź Wołyńska zaplanowano na 11 lipca 2022 r., w Narodowym Dniu Pamięci Męczeństwa Kresowian.

Małgorzata Rokoszewska

Subscribe
Powiadom o
guest
6 komentarzy
najnowszy
najstarszy oceniany
Inline Feedbacks
View all comments
uchodźca z Wołynia
uchodźca z Wołynia
4 miesięcy temu

A czy prezydent Ukrainy Volodymyr Zelenskyy i Epifaniusz zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego juz zostali zaproszeni na to odsłonięcie pomnika ?

PYTAM
PYTAM
5 miesięcy temu

Kogo boją się samorządy w Polsce , zwłaszcza te w dużych miastach, gdzie powinien być ustawiony pomnik? Kogo boją sie Polacy we własnym kraju, że od tylu lat nie można było znaleźć dla niego miejsca?

janusz
janusz
4 miesięcy temu
Reply to  PYTAM

„Polacy złote ptacy’ – to już było , teraz to głuptacy .

bloger
bloger
1 rok temu

Niech wiecznie trwa pamięć pomordowanych Polakow przez ukraińskich bandytów spod znaku UPA-OUN!

Janusz Panak
Janusz Panak
6 miesięcy temu
Reply to  bloger

Przyjedziemy na odsłonięcie

Szczepan
Szczepan
6 miesięcy temu
Reply to  Janusz Panak

Wspaniale,że znana jest data odsłonięcia tak wstrząsającego dzieła. Mam nadzieję ,ze nic nie przeszkodzi odsłonięciu.