Jak polskie miasta odpowiadają na rosnące potrzeby związane z dostępem do mieszkań? Tegoroczna edycja Indeksu Zdrowych Miast pokazuje, że polityka mieszkaniowa coraz wyraźniej staje się jednym z kluczowych elementów miejskich strategii rozwoju. W kategorii Mieszkalnictwo najwyższe wyniki osiągnęły Sopot, Konin i Krosno – miasta, które od lat konsekwentnie inwestują we własny zasób mieszkaniowy. Ich działania pokazują, że długofalowe planowanie i odpowiedzialne zarządzanie mieszkaniami stają się dziś jednym z kluczowych narzędzi wzmacniania atrakcyjności miast i budowania warunków sprzyjających pozostawaniu w nich na dłużej.
Corocznie aktualizowany Indeks Zdrowych Miast analizuje, w jakim stopniu samorządy tworzą warunki sprzyjające zdrowiu, bezpieczeństwu i stabilności życia mieszkańców. W czwartej edycji badania oceniono 66 miast na prawach powiatu, zamieszkiwanych łącznie przez blisko 12,25 mln osób, porównując działania samorządów w ośmiu kluczowych obszarach wpływających na jakość życia.
Jednym z analizowanych obszarów jest mieszkalnictwo. Warunki mieszkaniowe przekładają się bezpośrednio na codzienny komfort życia, poczucie bezpieczeństwa i stabilności, a także zdrowie – szczególnie w przypadku lokali w złym stanie technicznym, niedostatecznie ogrzewanych czy zbyt małych względem liczby domowników. Indeks Zdrowych Miast pozwala sprawdzić, w jakim stopniu lokalne polityki mieszkaniowe przekładają się na ogólną jakość codziennego funkcjonowania mieszkańców.
Kategoria Mieszkalnictwo – jak samorządy odpowiadają na potrzeby mieszkańców
Kategoria Mieszkalnictwo mierzy te elementy, które mają bezpośredni wpływ na ogólny stan zdrowia i jakość życia mieszkańców. Niewystarczające zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych może prowadzić do obniżenia poczucia bezpieczeństwa, pogorszenia dobrostanu psychicznego, a także negatywnie wpływać na decyzje demograficzne
i zdrowotne rodzin.Dlatego w analizie miast uwzględniono m.in. zasoby mieszkaniowe towarzystw budownictwa społecznego (TBS), liczbę lokali komunalnych, wydatki miast na gospodarkę mieszkaniową, zakres remontów w zasobie gminnym oraz liczbę osób korzystających z dodatków mieszkaniowych.
W tegorocznej edycji Indeksu Zdrowych Miast liderem kategorii Mieszkalnictwo po raz trzeci z rzędu został Sopot. Drugą pozycję zajął Konin, notując wyraźny awans z 7. miejsca w ubiegłorocznej edycji i osiągając bardzo wysoki wynik 93,88 na 100 pkt. Podium zamyka Krosno (85,27 pkt), które odnotowało największy skok w czołówce rankingu, przesuwając się z 9. na 3. miejsce, potwierdzając skuteczność systematycznie realizowanej polityki mieszkaniowej.
Wysokie wyniki w Indeksie odnotowały także kolejne miasta. Miejsce 4. zajął Wrocław (83,04 pkt), a tuż za nim znalazły się Gliwice (82,03 pkt) oraz Włocławek (81,49 pkt). Na dalszych pozycjach uplasowały się Zabrze (78,40 pkt) i Chorzów (77,40 pkt), a Świnoujście zajęło 9. miejsce z wynikiem 75,51 pkt. Pierwszą dziesiątkę kategorii Mieszkalnictwo zamykają natomiast Katowice (69,92 pkt). Układ rankingu pokazuje wyraźnie, że skuteczna polityka mieszkaniowa nie jest domeną wyłącznie największych aglomeracji. Dynamiczne awanse takich miast jak Konin czy Krosno, a także wysoka pozycja Włocławka potwierdzają, że również mniejsze i średnie ośrodki potrafią skutecznie odpowiadać na potrzeby lokalowe mieszkańców. To szczególnie istotne w kontekście wyzwań demograficznych i ryzyka depopulacji, z jakimi mierzy się wiele polskich miast. Ponadto tegoroczne wyniki pokazują pozytywny trend ogólnokrajowy – dostępność mieszkań systematycznie rośnie, a jakość zasobu w wielu miastach ulega poprawie.
Liderzy kategorii Mieszkalnictwo: Sopot, Konin i Krosno
Sopot po raz trzeci z rzędu zajął 1. miejsce w kategorii Mieszkalnictwo, potwierdzając swoją pozycję lidera w skali kraju. Miasto posiada najwyższy wskaźnik zasobów mieszkaniowych na 1000 mieszkańców spośród wszystkich analizowanych samorządów i od lat konsekwentnie rozwija budownictwo komunalne. W zasobie gminy znajduje się już ponad 2 tys. mieszkań, których lokalizacja zawsze planowana jest z myślą o codziennych potrzebach mieszkańców – w bezpośrednim sąsiedztwie przedszkoli, szkół i terenów zielonych – czego najlepszym przykładem są nowe budynki komunalne przy ul. Obodrzyców, zaprojektowane jako przestrzeń całkowicie przyjazna rodzinom z dziećmi. Dynamiczny rozwój zasobu komunalnego skłonił miasto do utworzenia nowej jednostki – Sopockich Nieruchomości Komunalnych, które od 2026 roku będą odpowiadać za kompleksowe zarządzanie miejskimi lokalami. Ma to usprawnić obsługę najemców, ujednolicić standardy i pozwolić na szybsze reagowanie na potrzeby mieszkańców2.
– Dobre miasto to takie, w którym mieszkańcy mają poczucie bezpieczeństwa i stabilności także w najbardziej podstawowym wymiarze, czyli w dostępie do mieszkań. W Sopocie wiemy, że polityka mieszkaniowa nie jest wyłącznie kwestią infrastruktury, ale realnie wpływa na jakość życia i poczucie zakorzenienia mieszkańców. Dlatego konsekwentnie patrzymy na mieszkalnictwo jako na jeden z fundamentów zdrowego i przyjaznego miasta – podsumowuje Magdalena Czarzyńska-Jachim, Prezydentka Sopotu.
Drugie miejsce w tegorocznym zestawieniu zajął Konin, który w porównaniu z poprzednią edycją Indeksu wyraźnie poprawił swoją pozycję, awansując z 7. miejsca. To efekt konsekwentnie realizowanej polityki mieszkaniowej, opartej na rozwoju zasobu mieszkań komunalnych i społecznych, kierowanych do osób o niższych dochodach, rodzin z dziećmi oraz osób z niepełnosprawnościami. W ciągu 25 lat lokalny TBS oddał do użytku ponad 1000 mieszkań, a niski udział pustostanów w gminnym zasobie oraz wysoka skala remontów potwierdzają skuteczność przyjętych rozwiązań. Znaczenie mieszkalnictwa w lokalnej polityce miasta najlepiej oddaje struktura wydatków – w 2024 roku na gospodarkę mieszkaniową przeznaczono aż 8,84% wszystkich wydatków bieżących.
– Dostęp do mieszkania to fundament bezpieczeństwa i życiowej stabilności. Dlatego od lat inwestujemy zarówno w budowę nowych mieszkań, jak i w modernizację istniejącego zasobu. Zależy nam na tym, aby Konin był miastem, w którym można planować przyszłość – niezależnie od wieku czy sytuacji życiowej. Wynik w Indeksie potwierdza, że obrany kierunek jest jak najbardziej właściwy – zaznacza Piotr Korytkowski, Prezydent Konina.
Na trzecim miejscu uplasowało się Krosno, które również zanotowało znaczący awans w rankingu, przesuwając się z 9. pozycji w ubiegłym roku do ścisłej czołówki tegorocznego zestawienia. Miasto szczególnie wyróżnia się konsekwentną dbałością o jakość istniejącego zasobu mieszkaniowego, stawiając na modernizację i utrzymanie lokali już oddanych do użytku. W 2022 roku aż 21,93% mieszkań komunalnych przeszło remont, co było najwyższym wynikiem wśród analizowanych miast. Racjonalne zarządzanie zasobem i systematyczne inwestycje w jego modernizację sprawiają, że miasto skutecznie poprawia warunki mieszkaniowe i bezpieczeństwo codziennego funkcjonowania swoich mieszkańców.
– Systematyczne inwestycje w remonty i utrzymanie mieszkań traktujemy jako inwestycję w bezpieczeństwo i komfort codziennego życia. Skupiamy się na podnoszeniu standardu już istniejącego zasobu, bo to najszybciej
i najskuteczniej przekłada się na poprawę warunków życia mieszkańców. Wysoka pozycja Krosna w Indeksie pokazuje, że nawet średniej wielkości miasto może prowadzić nowoczesną, odpowiedzialną i skuteczną politykę mieszkaniową – podkreśla Piotr Przytocki, Prezydent Krosna.
Mieszkalnictwo jako klucz do długotrwałego rozwoju miasta
Tegoroczne wyniki Indeksu Zdrowych Miast potwierdzają, że dobrze prowadzona polityka mieszkaniowa coraz częściej staje się jednym z kluczowych filarów rozwoju – szczególnie w mniejszych i średnich miastach. Inwestycje w dostępność i jakość zasobu mieszkaniowego sprzyjają poczuciu bezpieczeństwa i wzmacniają atrakcyjność danego miasto jako miejsca do życia na stałe. Przykłady Sopotu, Konina i Krosna pokazują, że konsekwencja oraz długofalowe podejście do mieszkalnictwa przynoszą trwałe i mierzalne efekty.
