Ochrona przed grypą stała się w tym sezonie znacznie łatwiej dostępna. Preparaty można otrzymać bez recepty, a spora grupa pacjentów skorzysta z nich bez ponoszenia kosztów. Profilaktyka, jak czytamy w Medonecie, nabiera znaczenia w kontekście skali zachorowań z poprzedniego sezonu.
– Od wczoraj do aptek trafiają dwie kolejne szczepionki przeciw grypie – są to preparaty firmy Sanofi: Vaxigrip, przeznaczony dla dzieci i dorosłych, oraz Efluelda, przeznaczona dla seniorów od 60. roku życia. Tym samym w aptekach dostępne są już wszystkie trzy szczepionki przeciw grypie zaplanowane na ten sezon — poinformowała Medonet mgr farm. Angelika Talar-Śpionek.
Farmaceutka podkreśla, że placówki apteczne przyjmują już rejestracje na szczepienia. Pacjenci mogą zapisać się przez internet, co zajmuje kilka chwil, albo osobiście w wybranej aptece.
Skład preparatów według zaleceń WHO
– Warto pamiętać, że w tym sezonie dostępne są szczepionki 3-walentne, czyli chroniące przed trzema szczepami wirusa grypy – dwoma szczepami typu A oraz jednym szczepem typu B. Skład szczepionek jest co roku aktualizowany zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia, tak aby zapewnić ochronę przed wirusami, które według prognoz będą krążyć w danym sezonie – zaznacza specjalistka.
Preparaty Vaxigrip i Influvac po refundacji kosztują 26,65 zł, a bardziej skoncentrowana Efluelda przeznaczona dla osób po 60. roku życia – 81,72 zł. Bezpłatne szczepienia przysługują dzieciom, kobietom w ciąży oraz seniorom, natomiast dla pozostałych dorosłych obowiązuje refundacja. Do zaszczepienia się w aptece nie jest potrzebna recepta.
Skala zachorowań w sezonie 2025/2026
W sezonie 2025/2026 służby sanitarne zgłosiły ok. 1 mln zachorowań na grypę, a w szczytowym tygodniu odnotowały ponad 150 tys. przypadków. Równolegle rosło zainteresowanie profilaktyką – liczba wykonanych szczepień zwiększyła się o blisko 500 tys., a wyszczepialność wzrosła o 27 proc. wobec poprzedniej edycji. Tak wynika z danych Ministerstwa Zdrowia oraz Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS).
Profilaktyka nie kończy się na grypie
Rosnąca świadomość profilaktyczna widoczna jest także w statystykach dotyczących innych chorób zakaźnych, w których szczepienia odgrywają kluczową rolę. W 2024 r. GIS zarejestrował rekordowe 32 656 przypadków krztuśca, natomiast w 2025 r. liczba ta spadła do 12 060. Równocześnie z 137 tys. do 236 tys. wzrosła liczba dorosłych, którzy przyjęli szczepienie przeciw tej chorobie.
Pneumokoki i oporny serotyp 19A
Zakażenia pneumokokami pozostają na zbliżonym poziomie — GIS zarejestrował 3503 przypadki w 2024 r. i 3399 w 2025 r. Klinicznie najtrudniejszym problemem pozostaje serotyp 19A, wykazujący częstą oporność na podstawowe antybiotyki.
RSV coraz groźniejszy dla dorosłych
Wirusa RSV lekarze dawniej wiązali przede wszystkim z zachorowaniami wśród najmłodszych, obecnie stanowi on istotne ryzyko również dla osób dorosłych. Statystyki za pierwsze 14 tygodni pokazują wyraźną dynamikę: 63 111 przypadków w 2024 r., 141 553 rok później i 102 164 w 2026 r. Po objęciu refundacją pacjenci znacząco częściej korzystają ze szczepień — ich liczba wzrosła z 71 897 w sezonie 2024/2025 do 624 255 w kolejnej edycji.
Pięć szczepień zalecanych seniorom
Osobom w podeszłym wieku przed sezonem infekcyjnym lekarze rekomendują pięć szczepień: przeciw grypie, COVID-19, RSV, pneumokokom i krztuścowi. Cukrzyca, nadciśnienie, schorzenia serca, przewlekłe choroby płuc czy zaburzenia autoimmunologiczne nie wykluczają szczepienia – stanowią wręcz dodatkowy powód, by o nim pomyśleć. Po chorobie takiej jak grypa lub COVID-19 przez wiele miesięcy utrzymuje się podwyższone ryzyko zawału serca oraz udaru mózgu, powiązane z przewlekłym stanem zapalnym i większą skłonnością do zakrzepów.
Codzienne nawyki według GIS
Sama szczepionka nie wyczerpuje możliwości ochrony przed patogenami. Fundamentem pozostaje higiena rąk – myj je wodą z mydłem, szczególnie po powrocie do domu i przed jedzeniem. Kaszląc lub kichając, warto zasłaniać nos i usta chusteczką, a pomieszczenia regularnie wietrzyć. W miejscach o zwiększonym ryzyku, takich jak gabinet lekarski czy apteka, przydaje się maseczka i unikanie bliskiego kontaktu z osobami przeziębionymi – przypomina GIS.
Sezonową falę zachorowań napędza kilka czynników: dłuższe przebywanie w zamkniętych, rzadziej wietrzonych pomieszczeniach, spadek wilgotności powietrza wpływający na drogi oddechowe oraz nasilona aktywność sezonowych drobnoustrojów. Odporność wspiera dieta z dużym udziałem warzyw, owoców, kiszonek, produktów pełnoziarnistych i zdrowych tłuszczów. Znaczenie mają również sen i regeneracja, regularny ruch oraz odpowiednie nawodnienie.
Nie bez znaczenia pozostaje sfera psychiczna – ograniczanie stresu, techniki relaksacyjne, kontakt z naturą i pielęgnowanie więzi z bliskimi. W przypadku seniorów każda infekcja może pozostawić długotrwały ślad – po chorobie pacjenci często nie odzyskują pełnej sprawności sprzed zachorowania, a pobyty w szpitalu trwają w tej grupie dłużej niż u młodszych osób.
Cały tekst Medonetu: https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-zakazne/nie-trzeba-recepty-ani-wizyty-u-lekarza-tak-pacjenci-zaszczepia-sie-przeciw-grypie/v5h8zly
