W tym roku Podkarpacka Komisja Filmowa zaprasza w dniach 7-9 sierpnia do Łańcuta – miasta słynącego z jednego z najpiękniejszych zespołów pałacowo-parkowych w Polsce, który przez dekady był scenerią wielu polskich produkcji filmowych. Tegoroczna edycja pozwoli spojrzeć na Zamek w Łańcucie z filmowej perspektywy, odkryje też inne, mniej znane oblicza filmowego Łańcuta. W programie znalazło się ponad 30 wydarzeń na trzy filmowe dni.
Podkarpacki Szlak Filmowy od siedmiu lat przypomina o wyjątkowych miejscach na mapie Podkarpacia, które na trwałe zapisały się w historii polskiej kinematografii. Po Jaśliskach, Przemyślu, Bieszczadach, Jarosławiu, Sanoku i Kolbuszowej przyszedł czas na Łańcut. Zeszłoroczna edycja wydarzenia przyciągnęła ponad 8 tysięcy uczestników, a tegoroczny program znów ma wiele do zaoferowania.
Na początek „Rękopis znaleziony w Saragossie”
Wydarzenie rozpocznie się w piątkowy wieczór (7 sierpnia) – w Miejskim Domu Kultury w Łańcucie odbędzie się projekcja „Rękopisu znalezionego w Saragossie” (reż. Wojciech Jerzy Has, 1965) z muzyką na żywo. Film jest słynną ekranizacją powieści Jana Potockiego – wybitnego pisarza, podróżnika i historyka, ojca Alfreda Potockiego – pierwszego ordynata Łańcuta. Dzieło Hasa zostało uznane za jedno z najwybitniejszych europejskich dzieł filmowych, a w pierwszoplanową rolę wcielił się znakomity aktor Zbigniew Cybulski. Wprowadzenie do filmu wygłosi Tomasz Kolankiewicz – dyrektor Filmoteki Narodowej-Instytutu Audiowizualnego. Muzykę do filmu skomponował Krzysztof Penderecki, natomiast widzowie wydarzenia będą mieli okazję wysłuchać jej w aranżacji Pawła Romańczuka i Małych Instrumentów oraz gitarzystów – Michała Honisza i Szymona Witczyńskiego. Premiera wykonania odbyła się podczas 18. Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie w 2025 roku, a sam projekt muzyczny powstał w ramach Krajowego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, którego koordynatorem było Narodowe Centrum Kultury. Na wydarzenie obowiązuje rezerwacja miejsc dostępna na stronie www.mdk-lancut.pl od 1 sierpnia.
Źródło: Podkarpacka Komisja Filmowa
Na piątek i sobotę (7 i 8 sierpnia) program specjalny przygotowało Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej, miejscowości położonej w pobliżu Łańcuta. Oprócz nocnego zwiedzania z przewodnikiem, muzeum zaprasza na projekcje filmów dokumentalnych o rodzinie Ulmów oraz spotkania z ich twórcami. W piątek po projekcji „Historii jednej zbrodni” widzowie spotkają się z reżyserem Mariuszem Pilisem, a w sobotę po projekcji filmu „Świat Józefa” – z reżyserem Rafałem Wieczyńskim.
Plenerowy pokaz „Fałszerza stulecia”
Drugiego dnia wydarzenia (8 sierpnia) na scenie plenerowej w parku zamkowym, od godziny 13.00, wyświetlane będą filmy dokumentalne i fabularne – te związane z Łańcutem, oraz te zrealizowane w przestrzeniach zamkowych. Na uwagę zasługują filmy prezentujące postać Jana Potockiego („Podróżnik. Jan Potocki, wielki nieznany”, reż. Maria Guzy, 2023) oraz nawiązujące do jego literackiej twórczości, przede wszystkim do „Parad”, które napisał specjalnie dla sceny teatralnej w zamku („Theatrum Magicum”, reż. Marcin Giżycki, 2017, „Inwentorium śladów”, reż. Stephen Quay, Timothy Quay, 2009). Uczestnicy zobaczą również dokument „Bask. Objawienie Ameryki” (reż. Hanna L Ceglińska-Leśnodorska, 2017) o czystej krwi arabskiej ogierze, który urodził się w Polsce (w stadninie w Albigowej, a następnie trafił do Janowa Podlaskiego), by stać się legendą i podbić amerykańskie areny. Ważnymi punktami w programie są projekcje filmów fabularnych, wśród nich „Brigitte Bardot cudownej”, w której Lech Majewski – reżyser, malarz i scenarzysta zarazem, podjął się stworzenia realistyczno-fantastycznego dramatu opartego na własnej powieści „Pielgrzymka do grobu Brigitte Bardot cudownej”. Drugi dzień wydarzenia zamknie wieczorny plenerowy pokaz historii genialnego oszusta z Łańcuta – Czesława Bojarskiego, we francuskiej produkcji „Fałszerz stulecia” (reż. Jean-Paul Salomé, 2025).
Tego dnia równolegle odbywać się będą wydarzenia w Miejskim Domu Kultury w Łańcucie. Rozpocznie je wernisaż wystawy prac łańcuckiej malarki Barbary Porczyńskiej, a zaraz po nim, na sali widowiskowej MDK, odbędzie pokaz trzech filmów łańcuckiej reżyserki kina dokumentalnego Katarzyny Mazurkiewicz, połączony ze spotkaniem z autorką i bohaterami filmów. Wśród wybranych tytułów znalazły się „MaMalarka” – dokument o Barbarze Porczyńskiej, „Mistrz i uczeń” – obraz młodych muzyków, którzy co roku, pod okiem światowej sławy wiolinistów ćwiczą swój warsztat, a także „Płatnerz musi być muzykiem” – film o Krzysztofie Panasie, mistrzu płatnerskim z Łańcuta. To nie koniec dokumentalnych akcentów w MDK – tego dnia zostanie też wyświetlony film „Chłopaki” (reż. Łukasz Machowski, Katarzyna Machałek, 2023), pokazujący rzeczywistość nastolatków z Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Łańcucie. Projekcji towarzyszyć będzie spotkanie z reżyserami. Na koniec dnia kino w MDK wyświetli dwa filmy kostiumowe, w których zamek odgrywa istotną rolę, czyli „Hrabinę Cosel” (reż. Jerzy Antczak, 1968) – opowieść o romansie króla Augusta II Mocnego oraz hrabiny Anny Cosel, toczącym się na tle dramatycznej polskiej historii, oraz „Lokis. Rękopis profesora Wittembacha” (reż. Janusz Majewski, 1970) – rzadki w polskiej kinematografii przykład kostiumowego horroru.
Jubileusz 50-lecia kinowej premiery „Trędowatej”
Finałowy, trzeci dzień Szlaku (niedziela, 9 sierpnia) wypełnią kolejne filmowe atrakcje, trwające do późnych godzin wieczornych. Na scenie w parku zamkowym widzowie obejrzą m.in. zrealizowany specjalnie na tę okazję filmowy reportaż Adama Głaczyńskiego, którego bohaterowie – pracownicy zamku i statyści, przywołują wspomnienia z historycznych planów filmowych. O wyzwaniach związanych z pracą w historycznych wnętrzach opowiedzą goście panelu: dyrektor Muzeum-Zamek w Łańcucie – dr Piotr Szopa oraz producenci filmowi, pracujący w tej przestrzeni – Małgorzata Domin i Dawid Szurmiej. Tradycją każdego Szlaku są spacery filmowe – tym razem w wirtualnym wydaniu, zaprezentowanym na scenie przez przewodniczkę – Dorotę Błoniarz, w towarzystwie filmoznawczyni dr Grażyny Bochenek. Od nich usłyszymy ciekawostki, historie i anegdoty z łańcuckich planów filmowych. Po tym wprowadzeniu uczestnicy będą mogli odkrywać filmowe przestrzenie zamku, w czym pomoże im mapa lokacji filmowych.
Jednym z najważniejszych punktów programu tego dnia będzie jubileusz 50-lecia kinowej premiery „Trędowatej” w reżyserii Jerzego Hoffmana, najsłynniejszego polskiego melodramatu, opowiadającego historię mezaliansu arystokraty – ordynata Waldemara Michorowskiego i guwernantki – Stefci Rudeckiej. W niedzielne popołudnie, w Miejskim Domu Kultury w Łańcucie, odbędzie się spotkanie z aktorami, którzy współtworzyli tę kultową produkcję – Elżbietą Starostecką i Leszkiem Teleszyńskim. Po spotkaniu, na scenie w parku zamkowym, odbędzie się projekcja plenerowa „Trędowatej”. Jubileusz stanie się okazją do przypomnienia jednego z najpopularniejszych polskich filmów kostiumowych, którego znaczną część zrealizowano właśnie w Łańcucie. Film Hoffmana od 50 lat cieszy się niesłabnącą sympatią polskich widzów, a Łańcut jest do tej produkcji szczególnie przywiązany. Dla uhonorowania twórców i aktorów „Trędowatej” odsłonięty zostanie pamiątkowy mural, który powstanie na jednej ze ścian budynku Miejskiego Domu Kultury, specjalnie z okazji jubileuszu.
Wielbiciele kina kostiumowego i historycznego będą mogli wziąć udział w quizie filmowym, prowadzonym przez Karolinę Marciszewską, a miłośnicy walca z „Trędowatej” usłyszą utwór na żywo podczas koncertu muzyki filmowej w wykonaniu Podkarpackiego Teatru Muzycznego Halka. Dzień zakończy wieczorna projekcja filmu „Pałac” (reż. Tadeusz Junak, 1980) na scenie w ogrodach zamkowych.
Organizatorzy przygotowali także wydarzenia towarzyszące. Wśród nich znalazły się warsztaty tańców dworskich, spotkania edukacyjne w Centrum Edukacji Tradycji im. Jana Potockiego, a także inscenizacje historyczne „Śniadanie na trawie” w zamkowym parku.
W trakcie wydarzenia przed budynkiem Miejskiego Domu Kultury w Łańcucie będą działać punkty gastronomiczne. W razie niepogody wydarzenia w parku zamkowym zostaną przeniesione do Miejskiego Domu Kultury w Łańcucie.
Pełen program wydarzenia znajduje się na: https://filmowepodkarpacie.pl/lancut
Zachęcamy, by być na bieżąco ze szczegółami wydarzenia i obserwować stronę Podkarpackiego Szlaku Filmowego na Facebooku: https://www.facebook.com/filmowepodkarpacie
Organizatorem wydarzenia jest Podkarpacka Komisja Filmowa, Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie, Województwo Podkarpackie.
Współorganizatorami są Miejski Dom Kultury w Łańcucie, Miasto Łańcut i Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.
Partnerami wydarzenia są Muzeum Zamek w Łańcucie, Filmoteka Narodowa-Instytut Audiowizualny, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych oraz Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Rzeszowie.
Wydarzenie dofinansowano ze środków budżetu Województwa Podkarpackiego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.
