Rzeszów, Stalowa Wola, Tarnobrzeg, ale też Kolbuszowa czy Mielec zyskają szybsze połączenia ze wszystkimi aglomeracjami w Polsce – zakłada Zintegrowana Sieć Kolejowa. O tych planach rozmawiali wicemarszałek województwa podkarpackiego Piotr Pilch, Maciej Kaczorek, członek zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych oraz Piotr Rachwalski, członek zarządu, Port Polska.
– Zintegrowana Sieć Kolejowa dla Podkarpacia to olbrzymia szansa – nie tylko na szybkie skomunikowanie z centralną, północną czy zachodnią częścią Polski, ale także na lepsze połączenia wewnątrz samego regionu, skomunikowanie miast powiatowych całego województwa podkarpackiego i jeszcze lepszy dojazd do lotniska. Plan rozwoju sieci kolejowej w Polsce południowo-wschodniej na najbliższe dekady pozwoli utrwalić rolę regionu jako centrum logistycznego i komunikacyjnego – podkreślił Piotr Rachwalski, Port Polska, członek zarządu ds. kolei.
W Urzędzie Marszałkowskim w Rzeszowie rozmawiano o najważniejszych inwestycjach kolejowych planowanych w Podkarpackiem oraz o tym, jak w przyszłości może wyglądać rozkład jazdy pociągów w regionie. Przedstawiono założenia zawarte w programie Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK) i Horyzontalnym Rozkładzie Jazdy (HRJ).
ZSK odpowiada na potrzeby kolei regionalnej w rejonie Tarnobrzega, Stalowej Woli, Mielca. Każdy z tych ośrodków uwzględniono jako węzeł znaczenia subregionalnego, a zaproponowane rozwiązania infrastrukturalne pozwalają efektywnie połączyć wszystkie ośrodki północnego Podkarpacia bezpośrednio pomiędzy sobą, włączając dodatkowo Sandomierz i Nisko, a także ze stolicą województwa. Dzięki zaproponowanym liniom Mielec – Kolbuszowa i Rzeszów – Łętownia dwa największe miasta północnej części Podkarpacia mogą być efektywnie włączone w sieć połączeń dalekobieżnych i regionalnych, bez niepotrzebnych przesiadek. Rozwiązania te odpowiadają na wnioski składane w trakcie konsultacji regionalnych HRJ oraz Regionalnych Paneli Eksperckich przeprowadzonych w ramach ZSK.
Magistrala Wschodnia z wieloma korzyściami
Jednym z kluczowych elementów sieci kolejowej w południowo-wschodniej Polsce jest linia prowadząca ze Słowacji przez Rzeszów i Lublin w kierunku Warszawy, a także dalej na północ do Białegostoku oraz państw bałtyckich: Litwy, Łotwy i Estonii.
Realizacja nowej linii kolejowej na odcinku Warszawa – Lublin, uzupełniona modernizacją wybranych fragmentów istniejącej infrastruktury między Lublinem a Łętownią oraz budową nowego odcinka Łętownia – Rzeszów, pozwoli na osiągnięcie czasu przejazdu między Rzeszowem a Warszawą na poziomie ok. 120 min. Nie udałoby się tego osiągnąć w wariancie prowadzącym przez Iłżę i Kunów, gdzie czas przejazdu wyniósłby 2,5 godziny.
Rozwiązanie zapewni konkurencyjne czasy przejazdu w kilku relacjach jednocześnie – w kierunku Warszawy, Lublina, Białegostoku, a także z Lublina w kierunku południowego Podkarpacia i Krakowa.
Magistrala wykorzysta istniejące korytarze linii kolejowych, których modernizacja pozwoli połączyć m.in. Jasło, Krosno, Sanok ze stolicą oraz Polską południowo-wschodnią. Magistrala pozwoli także na – kolejne po Mielcu – bezpośrednie powiązanie ze stolicą województwa Stalowej Woli i Niska, będącymi największymi skupiskami ludności w północnej części województwa.
– Podkarpacie na Zintegrowanej Sieci Kolejowej wyłącznie zyskuje. Z Rzeszowa do stolicy podróż skróci się do dwóch godzin, a przejazd z Rzeszowa do Lublina potrwa godzinę. Przebieg linii wybrany do realizacji zakłada zwiększenie dostępności komunikacyjnej, która jest dla regionu położonego w południowo-wschodniej części Polski niezwykle istotna. Kolej wzmocni Podkarpacie gospodarczo i turystycznie. Z satysfakcją myślę o tym, jak szybko będzie można przemieścić się do tego wyjątkowo malowniczego regionu – powiedział Maciej Kaczorek, członek zarządu PKP PLK – dyrektor ds. strategii i rozwoju.
Szybciej niż w koncepcji tzw. szprych
Już przed 2030 r. zakładane jest osiągnięcie czasu przejazdu Warszawa – Lublin na poziomie ok. 1 godz. 30 min. Priorytetowo traktowana będzie realizacja odcinka Rzeszów – Lublin, tak aby możliwe było skrócenie czasu przejazdu między tymi miastami do ok. jednej godziny. Już na tym etapie możliwy do osiągnięcia czas przejazdu na trasie Warszawa – Rzeszów będzie porównywalny z najkrótszym wariantem przez Iłżę i Kunów.
ZSK zakłada docelowo przejazd najszybszych pociągów między Rzeszowem a Warszawą w czasie 2 godzin.
Trzeba również podkreślić, że korytarz Rzeszów – Mielec – Tarnobrzeg – Sandomierz – Ostrowiec Świętokrzyski – Radom – Warszawa został w ZSK wskazany jako istotny element układu kolejowego południowo-wschodniej Polski. Jego atuty to korzystny przebieg, możliwość wykorzystania istniejącej infrastruktury oraz potencjał do stopniowej poprawy parametrów linii.
Lepsze połączenia z Małopolską
Istotnym założeniem Zintegrowanej Sieci Kolejowej jest też stworzenie szybkich połączeń między wszystkimi miastami Podkarpacia a Krakowem – ważnym ośrodkiem dla tego regionu.
Uzupełnienie sieci o odcinek Stalowa Wola – Sandomierz pozwoli stworzyć szybkie i bezpośrednie połączenia Stalowej Woli, Tarnobrzega i Mielca z Krakowem oraz Tarnowem. Zapewni również możliwość dalszej podróży w kierunku Katowic i Wrocławia, a w przeciwnym kierunku do Lublina oraz Zamościa.
Przez Kolbuszową i Mielec szybką koleją do Kielc
W ZSK ważną rolę odgrywają również trasy Rzeszów – Kolbuszowa – Mielec oraz Rzeszów – Kolbuszowa – Tarnobrzeg. Mają one usprawnić podróże z Podkarpacia w kierunku północnym i północno-zachodnim. Jednym z kluczowych celów jest bezpośrednie połączenie Mielca – drugiego pod względem liczby mieszkańców miasta województwa podkarpackiego – z Rzeszowem. Zakładany czas przejazdu wyniesie około 30 minut.
Zgodnie z założeniami ZSK podróż między Rzeszowem a Kielcami – stolicami sąsiednich województw – ma trwać ok. 1 godz. 20 min. W sieć połączeń dalekobieżnych włączone zostaną jednocześnie powiaty staszowski i mielecki.
– Cieszymy się, że powstała Zintegrowana Sieć Kolejowa jako plan rozwoju sieci kolejowej z uwzględnieniem wszystkich regionów. Dla województwa podkarpackiego szczególnie ważne jest połączenie nową linią Kolei Dużych Prędkości Rzeszowa przez Lublin do Warszawy. To dla nas istotne, ale równie kluczowe są nowe połączenia lokalne, czyli chociażby nowe linie łączące Mielec z Kolbuszową czy Połaniec. Tych linii przewidzianych do modernizacji i budowy w naszym regionie jest więcej i wszystkie są dla nas szansą na rozwój – zaznaczył Piotr Pilch, wicemarszałek województwa podkarpackiego.
Do Krakowa i Wrocławia pociągiem KDP
Dla całego Podkarpacia ważna jest również planowana magistrala kolei dużych prędkości z Rzeszowa przez Kraków i Katowice do Wrocławia – Magistrala Południowa.
Na odcinku Kraków – Rzeszów dla tej linii przyjęto docelową prędkość 250 km/h. Trasa ma w dużej mierze wykorzystać przebieg istniejącej linii kolejowej nr 91. Założono możliwość jej rozbudowy do czterech torów oraz powstania nowego trasowania od Tarnowa do Krakowa.
Rozkład jazdy dopasowany do potrzeb pasażerów
Podkarpacie będzie połączone siatką pociągów regionalnych kursujących bazowo co 2 godziny, a na najważniejszych ciągach częściej, bo co 1 godzinę i co 30 minut. Dzięki łącznicy pomiędzy liniami kolejowymi 106 i 108, przyspieszone połączenie z Rzeszowem uzyskają Krosno i Sanok. Odcinki Tarnów – Dębica – Rzeszów – Jarosław – Przemyśl będą docelowo połączone w ramach jednej linii regionalnej. Zintegrowane zostaną również miasta północnej części województwa – w ramach jednej linii komunikacyjnej połączone zostaną Mielec, Tarnobrzeg, Stalowa Wola, Nisko i Leżajsk. Ważnym elementem będą węzły kolei regionalnej w Dębicy, Stalowej Woli, Jarosławiu, Przeworsku, Jaśle czy Tarnobrzegu.
W zakresie połączeń dalekobieżnych, z Podkarpacia będą co godzinę kursować pociągi ekspresowe zintegrowane do Krakowa, Katowic i Wrocławia. W tym samym ciągu co 2 godziny kursować będą także pociągi obsługujące miasta po drodze takie jak Ropczyce, Łańcut czy Sędziszów Małopolski. Połączenia dalekobieżne w kierunku Warszawy otrzymają też Krosno i Sanok. Z tego samego rejonu do Krakowa będą kursować co 2 godziny pociągi przez Jasło i Tarnów. Dodatkowe połączenie dalekobieżne uzyska też Mielec dzięki linii komunikacyjnej kursującej z Krakowa, zarówno do Zamościa, jak i Lublina.
Rzeszów wraz ze Stalową Wolą i Tarnobrzegiem uzyska połączenie z Kielcami i Łodzią. Połączenia dalekobieżne będą kursować także na istotnej części Magistrali Wschodniej – od Rzeszowa przez Stalową Wolę i Lublin w kierunku Warszawy, początkowo co 4 godziny, z perspektywą na wzrost częstotliwości po poprawie przepustowości linii kolejowej Lublin – Stalowa Wola.
Przemyśl utrwali swoją pozycję jako hub przesiadkowy Ukrainy w kierunku południowej i centralnej Polski.
Dwa terminale intermodalne ujęte w planie
ZSK zakłada również rozwój infrastruktury służącej przewozom towarowym. W województwie podkarpackim przewidziano potencjał do rozwoju dwóch terminali intermodalnych. Wstępnie proponowane lokalizacje to powiaty: rzeszowski i przemyski.
Rozwój sieci terminali przełoży się na sprawniejszy transport towarów oraz wzmocni pozycję województwa podkarpackiego na krajowych i międzynarodowych szlakach transportowych.
Przykładowe nowe czasy przejazdu:
- Rzeszów – Warszawa ok. 120 minut – obecnie ok. 240 minut
- Rzeszów – Lublin ok. 60 minut – obecnie ok. 160 minut
- Rzeszów – Kielce ok. 65 minut – obecnie 210 minut
- Rzeszów – Kraków – 60 minut – obecnie ok. 80 minut
- Rzeszów – Białystok – ok. 190 minut – obecnie 360 minut
- Mielec – Kraków ok. 80 minut – obecnie 100 minut
- Tarnobrzeg – Kraków – ok.100 minut – obecnie 120 minut
- Stalowa Wola – Warszawa – ok. 90 minut – obecnie ok. 220 minut
- Krosno – Warszawa – ok. 180 minut – obecnie ok. 450 minut
O Zintegrowanej Sieci Kolejowej
Zintegrowana Sieć Kolejowa to projekt, którego celem było opracowanie planu rozwoju sieci kolejowej w Polsce – wskazującego, jakie inwestycje infrastrukturalne będą realizowane w naszym kraju w kolejnych dziesięcioleciach.
Prace analityczne nad ZSK, prowadzone na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury -Pełnomocnika Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego – realizowali eksperci Centrum Transportu i Mobilności Port Polska w ścisłej współpracy z PKP Polskie Linie Kolejowe, przy wsparciu Instytutu Rozwoju Miast i Regionów (IRMiR). W pracach nad ZSK uczestniczyła też Rada Naukowa ZSK, składająca się z przedstawicieli polskiej nauki, reprezentująca szerokie spektrum dziedzin wiedzy oraz wiodące ośrodki akademickie z całego kraju.
Efektem zrealizowanych prac jest ogłoszony w czerwcu br. program wyznaczający długoterminowe kierunki rozwoju transportu kolejowego w Polsce, uwzględniający potrzeby transportowe regionów, uwarunkowania gospodarcze oraz kwestie związane z bezpieczeństwem państwa.
Realizacja ZSK pozwoli lepiej odpowiadać na potrzeby transportowe pasażerów tak by kolej mogła stać się częścią codziennych podróży i atrakcyjną alternatywą dla innych środków transportu.
O Centrum Transportu i Mobilności
W przygotowanie ZSK i HRJ zaangażowani byli eksperci Centrum Transportu i Mobilności (CTM) Port Polska, integrującego funkcje zespołu analiz strategicznych, centrum kompetencji i zespołu projektowo-doradczego.
CTM tworzą planiści transportu, projektanci, analitycy i ekonomiści. Dysponując szerokim doświadczeniem zawodowym łączą analizę danych i planowanie systemowe z doświadczeniem projektowym i wdrożeniowym. Rezultatem jest szereg narzędzi analitycznych, wytycznych i projektów wypracowanych przez zespół CTM, których wykorzystanie umożliwi skuteczną realizację krajowych i regionalnych strategii transportowych.
