Nie da się jej wyprodukować, jedna jej jednostka może uratować aż trzy osoby, a każdego roku w sezonie wakacyjnym zmagamy się z jej niedoborem. Krew, którą według danych GUS w 2025 roku oddało ponad 651 tysięcy Polaków, jest na wagę zdrowia – zarówno dla ofiar wypadków, jak i pacjentów w trakcie leczenia. Z okazji obchodzonego w minioną niedzielę Światowego Dnia Krwiodawcy Fundacja DKMS przypomina: donacja to najprostszy sposób, by uratować komuś życie.
Jednymi z największych beneficjentów krwi są pacjenci hematologiczni – osoby chorujące na nowotworowe i nienowotworowe choroby krwi. W zależności od rodzaju choroby i schematu leczenia, pacjenci często wymagają transfuzji preparatów krwiopochodnych. Są one niezbędne, by uzupełnić niedobory składników krwi, poprawić jej krzepliwość i zapewnić transport tlenu, co pozwala na bezpieczne kontynuowanie terapii. W niektórych przypadkach potrzebnych jest nawet kilka transfuzji tygodniowo.
Krew potrzebna jest cały rok
– Przetoczenie krwi zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem powikłań około lub potransfuzyjnych. Niemniej, niekiedy nie ma innej możliwości i aby umożliwić dalsze leczenie chorego, konieczne jest podniesienie wartości niektórych składników morfologii lub białek osocza. I chociaż w niektórych schorzeniach, jak np. zespoły mielodysplastyczne, liczbę transfuzji udało się ograniczyć dzięki nowym możliwościom terapeutycznym, to wciąż krew pozostaje niezastąpiona – mówi Tigran Torosian, hematolog i dyrektor medyczny Fundacji DKMS.
Wakacje to szczególny czas, kiedy brakuje krwi, a w sieci pojawiają się liczne apele o donacje. Warto jednak pamiętać, że krew potrzebna jest przez cały rok.
Po oddaniu krwi organizm regeneruje się w ciągu kilku tygodni. Gorąco zachęcamy, by donacje nie były jednorazowymi akcjami. Niestety krew i jej składniki mają ograniczoną przydatność – nawet pomimo nowoczesnych metod przechowywania – podkreśla hematolog.
Kto może zostać dawcą krwi?
Wystarczy mieć pomiędzy 18 a 65 lat, być w ogólnie dobrym stanie zdrowia i ważyć co najmniej 50 kg. Przed donacją wszyscy krwiodawcy przechodzą wstępną kwalifikację weryfikującą bezpieczeństwo dawcy i możliwość dopuszczenia do procedury. Wykonywana jest wtedy wstępna morfologia, markery zakaźne oraz badanie fizykalne.
Pełną listę przeciwwskazań do oddania krwi można znaleźć m.in. na stronie Narodowego Centrum Krwi: https://www.twojakrew.pl/kto-moze-oddac-krew/
By mieć pewność, że krew będzie bezpieczna również dla biorcy, zostaje ona dodatkowo przebadana w kierunku chorób zakaźnych przenoszonych przez krew.
Jeśli altruizm nie zachęca, może zrobią to przywileje
Chociaż większość robi to z potrzeby serca, są też tacy, których zachęcają benefity.
Prawie 49 000 osób może cieszyć się w Polsce przywilejami Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi. To nie tylko te gwarantowane ustawą, ale też wiele inicjatyw prywatnych. Refundacja niektórych leków. Pomoc ambulatoryjna poza kolejnością. Zniżki na transport publiczny w kilkudziesięciu miastach w Polsce oraz u niektórych przewoźników kolejowych. Ulgi w schroniskach, hotelach, sklepach i punktach usługowych zrzeszonych wokół inicjatywy „Dawcom w Darze”. Zniżki na niektórych stacjach benzynowych.
Nie zapomina się również o tych, którzy krew oddają po raz pierwszy. Poza darmowymi badaniami krwi to m.in.: Posiłek regeneracyjny o wartości 4500 kcal. Ulgi podatkowe. Dwa dni wolne od pracy (dzień donacji oraz dzień następny).
8 faktów o krwi
- Krew stanowi ok. 7 proc. masy ciała człowieka.
- Jedna jednostka krwi może uratować życie nawet trzem osobom.
- Krew nie ma swojego zamiennika.
- 450 ml krwi odpowiada 4500 kcal, dlatego dawca po oddaniu krwi otrzymuje ekwiwalent w postaci 8 tabliczek czekolady.
- Co minutę ktoś potrzebuje krwi.
- Są cztery grupy krwi: A, B, AB i 0 oraz czynnik Rh, który może być dodatni lub ujemny.
- Zdrowy szpik kostny stale dostarcza organizmowi białych i czerwonych krwinek, płytek i osocza.
- Białe krwinki stanowią podstawowy system obrony organizmu podczas infekcji.
Na Podkarpaciu na dzień 13 czerwca najbardziej potrzebna jest krew grup: 0 RhD minus, A RhD plus, AB RhD minus.
Krew można oddać w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Rzeszowie na ul Warzywnej lub w jej oddziałach terenowych w Dębicy, Jaśle, Krośnie, Leżajsku, Mielcu, Przemyślu, Sanoku, Stalowej Woli i Tarnobrzegu (w każdy czwartek).
Harmonogram wyjazdowych poborów krwi można sprawdzić na https://www.rckk.rzeszow.pl/o-nas/ekipy-wyjazdowe
