Ponad 22,5 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy zasili Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Dzięki umowie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Banku Gospodarstwa Krajowego powstanie spółka Chrobry S.A., która sfinansuje inwestycje wzmacniające odporność państwa, w tym kluczowe projekty realizowane przez samorządy.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Bank Gospodarstwa Krajowego podpisały umowę umożliwiającą utworzenie spółki specjalnego przeznaczenia Chrobry S.A., zarządzanej przez BGK. Do spółki trafi ponad 22,5 mld zł z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, pochodzące ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
– Podpisaliśmy umowę, w wyniku której w Banku Gospodarstwa Krajowego powstanie spółka Chrobry. To kropka postawiona nad dużym, całościowym projektem, jakim jest Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Polska jako pierwsza i jedyna w UE stworzyła taki Fundusz w ramach KPO, na ponad 22,5 mld zł. Z tego 11 mld zł dostaną samorządy. Będą to preferencyjne, częściowo umarzalne pożyczki z przeznaczeniem na: ochronę ludności, infrastrukturę podwójnego zastosowania (w tym budowę dróg), miejsca schronienia i bezpieczne ujęcia wody. Czyli na wszystko to, co chroni ludność w sytuacji zagrożenia militarnego oraz przed cyberatakami i wszelkiego rodzaju hybrydową agresją. Kolejne 11 mld zł trafi do polskich przedsiębiorców na wsparcie produkcji dual-use, unowocześnienie działalności w zakresie cybermodernizacji – powiedziała minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.
Polska jest pierwszym i jedynym państwem Unii Europejskiej, które stworzyło taki Fundusz w ramach KPO.
Nowy mechanizm finansowania ma wspierać inwestycje realizowane zarówno przez samorządy, jak i przedsiębiorstwa z kluczowych sektorów gospodarki, w tym obronnego, technologicznego, przemysłowego, transportowego i energetycznego.
– Model działania spółki specjalnego przeznaczenia Chrobry zakłada wykorzystanie dwóch instrumentów: pożyczkowego i kapitałowego. Większość środków 15,7 mld zł zostanie uruchomiona w formule instrumentu pożyczkowego, za którego wdrażanie i obsługę odpowiadać będzie bezpośrednio BGK. W dużej mierze będą to długoterminowe i bardzo nisko oprocentowane pożyczki. Pozostała część 6,7 mld zł zostanie wniesiona w ramach instrumentu kapitałowego, realizowanego bezpośrednio przez Chrobrego – powiedział prezes Banku Gospodarstwa Krajowego Mirosław Czekaj.
Znacząca część pieniędzy – około 11 mld zł – trafi bezpośrednio do jednostek samorządu terytorialnego. Samorządy będą mogły skorzystać z preferencyjnych, często nieoprocentowanych pożyczek, z możliwością częściowego umorzenia oraz długim okresem spłaty. Finansowanie obejmie m.in. inwestycje w ochronę ludności, infrastrukturę podwójnego zastosowania, w tym drogi, a także budowę schronów i zabezpieczenie ujęć wody.
Fundusz będzie działał w oparciu o dwa instrumenty: pożyczkowy i kapitałowy.
Środki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności zostaną zainwestowane w cztery główne obszary:
- rozwój infrastruktury ochrony ludności, w tym budowę schronów i zabezpieczenie infrastruktury krytycznej – ponad 9,65 mld zł;
- wzmocnienie cyberbezpieczeństwa – ok. 2,46 mld zł;
- budowę i modernizację infrastruktury podwójnego zastosowania (dual-use), takiej jak drogi, mosty i linie kolejowe – ok. 6,26 mld zł;
- modernizację przedsiębiorstw, w tym rozwój zdolności produkcyjnych i wdrażanie nowych technologii – ok. 4 mld zł.
– Zdywersyfikowanie projektów pod względem branż, zgodnie z określonymi priorytetami inwestycyjnymi, wesprze nie tylko samorządy, ale także przedsiębiorstwa z sektorów m.in. obronnego, technologicznego, przemysłowego, transportowego czy energetycznego. Dla nich Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności będzie potężnym mechanizmem wsparcia, który zapewni polskim firmom konkurencyjność i możliwość wzrostu w perspektywicznych sektorach – wskazuje prof. zw. dr hab. Marta Postuła, pierwsza wiceprezes BGK.
Podstawą działania Funduszu jest ustawa, która weszła w życie w styczniu 2026 roku.
Nabory na preferencyjne pożyczki mają rozpocząć się w drugiej połowie roku i będą prowadzone do końca 2030 roku. Okres spłaty wsparcia może sięgać nawet 20 lat.
Nowy instrument ma wzmocnić odporność państwa na zagrożenia militarne i hybrydowe, a jednocześnie przyczynić się do rozwoju lokalnego oraz zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców poprzez inwestycje realizowane na poziomie samorządów.
