Wraz z rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027 zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach.
Celem nowych regulacji jest wspieranie zdrowia dzieci i młodzieży oraz kształtowanie dobrych nawyków żywieniowych już od najmłodszych lat. Szkoła i przedszkole są miejscami, w których dzieci spędzają znaczną część dnia, dlatego oferta żywieniowa dostępna na ich terenie powinna sprzyjać zdrowym wyborom.
Nowe przepisy uwzględniają aktualną wiedzę naukową i normy żywienia. Ich celem jest m.in. zwiększenie udziału warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych w codziennym jadłospisie, promowanie zdrowych wzorców żywienia oraz ograniczenie nadmiernego spożycia cukru, soli i tłuszczu.
Państwowa Inspekcja Sanitarna od lat wspiera szkoły i przedszkola w działaniach na rzecz zdrowego żywienia, prowadząc edukację, działania informacyjne oraz upowszechniając wiedzę o zasadach prawidłowego odżywiania. Równocześnie sprawuje nadzór nad żywieniem dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych. W 2025 r. organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej skontrolowały 14 426 obiektów żywności i żywienia funkcjonujących w jednostkach systemu oświaty, potwierdzając, że w zdecydowanej większości placówek wymagania dotyczące żywienia dzieci i młodzieży są realizowane prawidłowo. Doświadczenia płynące z działań edukacyjnych i nadzorczych pomagają jednocześnie rozwijać rozwiązania, które jeszcze skuteczniej wspierają zdrowe wybory żywieniowe dzieci i młodzieży.
Nowe regulacje mają pomóc szkołom i przedszkolom jeszcze skuteczniej realizować ten cel, wspierając zdrowie i prawidłowy rozwój najmłodszych.
Najważniejsze zmiany
Wśród najistotniejszych zmian wprowadzonych przez nowe rozporządzenie znajdują się:
- obowiązek zapewnienia co najmniej jednego pełnowartościowego obiadu roślinnego w tygodniu, przygotowanego na bazie nasion roślin strączkowych;
- większy udział warzyw, owoców oraz produktów pełnoziarnistych w żywieniu dzieci i młodzieży;
- ograniczenie ilości cukru w produktach oferowanych w szkołach i przedszkolach;
- wymóg przygotowywania zup na wywarach warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu;
- promowanie stosowania produktów sezonowych i lokalnych;
- zapewnienie alternatywy roślinnej dla dzieci stosujących dietę roślinną;
- określenie zamkniętego katalogu produktów dopuszczonych do sprzedaży w sklepikach szkolnych oraz automatach vendingowych.
Co to oznacza dla rodziców?
Dzieci nadal będą mogły korzystać ze sklepików szkolnych i stołówek. Zmiany dotyczą oferty dostępnej na terenie szkoły lub przedszkola, która będzie jeszcze bardziej wspierać zdrowe wybory żywieniowe.
Warto podkreślić, że nowe przepisy nie dotyczą posiłków czy przekąsek przygotowywanych przez rodziców i przynoszonych przez dzieci z domu. Rodzice nadal samodzielnie decydują o żywieniu swoich dzieci, ale szkoła pomaga budować dobre nawyki poprzez odpowiednio przygotowaną ofertę żywieniową.
Czym jest dieta planetarna?
Dieta planetarna to model żywienia oparty na większym udziale produktów roślinnych, takich jak warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste czy nasiona roślin strączkowych. Jej celem jest wspieranie zdrowia oraz odpowiedzialne korzystanie z zasobów środowiska. Nowe przepisy uwzględniają te zasady, zachęcając do różnorodnych i zbilansowanych posiłków.
Razem dla zdrowych nawyków
Główny Inspektorat Sanitarny prowadzi działania informacyjno-edukacyjne przybliżające nowe zasady oraz korzyści płynące ze zdrowego żywienia. Ta kwestia jest także istotnym elementem programu „Trzymaj Formę!”, który od lat wspiera kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych i aktywnego stylu życia wśród dzieci i młodzieży.
Zdrowe wybory żywieniowe to inwestycja w dobre samopoczucie, rozwój i przyszłość najmłodszych. Szkoła może być miejscem, które wspiera dzieci i rodziców w budowaniu takich nawyków każdego dnia.
Wsparcie merytoryczne dla szkół i przedszkoli
W związku z wejściem w życie nowych przepisów Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), działające przy Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego PZH – Państwowym Instytucie Badawczym, przygotowało materiały edukacyjne i wdrożeniowe wspierające ich prawidłowe stosowanie.
Na stronie internetowej NCEŻ dostępne są:
- poradniki dotyczące wdrażania nowych przepisów,
- materiały edukacyjne,
- odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania,
- wyjaśnienia dotyczące interpretacji przepisów.
Materiały te mają ułatwić dyrektorom placówek, intendentom, pracownikom kuchni, firmom cateringowym oraz innym podmiotom odpowiedzialnym za żywienie dzieci i młodzieży prawidłowe wdrożenie nowych wymagań.
WIĘCEJ INFORMACJI NA https://ncez.pzh.gov.pl/baza-wiedzy/?category=zywienie-w-placowkach
