Wyłoniono finałową listę wyrażeń, które powalczą o miano Młodzieżowego Słowa Roku 2026. Właśnie ruszył finałowy etap corocznego plebiscytu – od teraz to internauci w głosowaniu zdecydują o zwycięstwie swojego ulubionego słowa. Uroczysta gala, podczas której poznamy zwycięskie słow, odbędzie się 8 grudnia.
W CYKLU „TO SIĘ CZYTA” PREZENTUJEMY NAJCHĘTNIEJ CZYTANE ARTYKUŁY MINIONEGO TYGODNIA
Organizowany od 2016 roku przez Wydawnictwo Naukowe PWN plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku ma na celu popularyzację języka polskiego wśród młodych ludzi. W ramach inicjatywy wybierane są najciekawsze, najbardziej oryginalne i najchętniej używane przez młodzież określenia oraz wyrażenia.
Plebiscyt od ponad dekady pokazuje, jak zmienia się język młodych ludzi i jak powstają słowa i wyrażenia, których młodzież używa tu i teraz. Wiele słów pochodzi z internetu, gier, muzyki i angielszczyzny, ale też z polszczyzny, którą młodzi przerabiają po swojemu. W ubiegłorocznym finale znalazły się m.in. 6 7, brainrot, freaky, GOAT, klasa, lowkey, OKPA, tuff i twin. Jakie słowo będzie „szponcić” w tym roku?
„Wiemy, że dorośli czasem nie nadążają za słownictwem młodych – i odwrotnie. Chcemy pokazać, że nie powinien to być powód do oceniania, ale otwarcie przestrzeni do rozmowy i zrozumienia. Dzięki plebiscytowi Młodzieżowe Słowo Roku oswajamy starsze pokolenia z językiem młodych, wyjaśniamy, że język jest wyrazem odrębności i tożsamości młodych” – mówi Natalia Wojciechowska, prezes Wydawnictwa Naukowego PWN.
FINAŁOWA LISTA „MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2026”
- aura/aura farming – charyzma, styl i zdolność wywierania pozytywnego wrażenia na innych, żartobliwie ujmowane jako zasób punktów, które można zdobywać lub tracić; aura farming (farmienie aury) – celowe budowanie lub wzmacnianie tego faktu przez efektowne, pozornie niewymuszone gesty, zachowania i stylizacje. Wyrażenie aura farming bywa również ironicznym komentarzem do przesadnego zabiegania o podziw. Angielski człon farming nawiązuje do języka gier, w którym oznacza gromadzenie zasobów lub punktów przez wykonywanie określonych czynności;
- bro – potoczne, poufałe określenie kolegi lub przyjaciela także zwrot do takiej osoby; odpowiednik słów „stary”, „ziomek”, „kumpel”. Pochodzi od ang. „bro”, skróconej postaci słowa brother „brat”;
- brokuł – fryzura chłopięca lub męska z krótko przystrzyżonymi bokami i bujnymi, kręconymi lub falowanymi włosami na górze, przypominająca różyczkę brokułu; także żartobliwe określenie noszącego ją nastolatka. Z określeniem osoby bywa łączony stereotyp nastolatka korzystającego z hulajnogi elektrycznej, noszącego markowe ubrania i chodzącego na siłownię;
- kukiriniarz – potoczne, niekiedy żartobliwe określenie użytkownika lub miłośnika hulajnóg elektrycznych, zwłaszcza marki KuKirin. W użyciu prześmiewczym lub krytycznym odnosi się do młodego użytkownika, któremu przypisuje się brawurową jazdę, skłonność do popisów i stwarzanie zagrożenia dla innych uczestników ruchu;
- larp/larpować – udawanie kogoś, kim się nie jest, kreowanie się na znawcę lub specjalistę w dziedzinie, w której nie ma się odpowiedniej wiedzy lub kompetencji; odgrywanie takiej roli na pokaz. Określenie nawiązuje do angielskiego skrótowca LARP (live action role-playing – „odgrywanie ról na żywo”), oznaczającego grę fabularną, której uczestnicy wcielają się w fikcyjne postacie. W znaczeniu slangowym odgrywanie roli odnosi się jednak do pozorowania kompetencji, cech lub statusu;
- son – żartobliwa lub ironiczna reakcja na coś absurdalnego, żenującego lub zaskakującego, wyrażająca niedowierzanie, rozbawienie, zażenowanie albo rozczarowanie. Od ang. „son” – „syn”, używanego także jako poufały zwrot do rozmówcy. W obiegu memicznym może funkcjonować jako samodzielna reakcja. Występuje również w zapisie SON i w połączeniu z emoji, zwłaszcza przedstawiającymi płaczącą twarz, zwiędłą różę oraz złamane serce, które zależnie od kontekstu podkreślają rozbawienie, ironię, zażenowanie lub rozczarowanie;
- peak – znakomity, najwyższej jakości, najlepszy w swojej kategorii; także szczytowa forma lub najwyższy stopień nasilenia jakiejś cechy bądź zjawiska. Od ang. „peak” – „szczyt”, „najwyższy poziom”. Wyrażenie być w peaku oznacza „być w szczytowej formie”. Słowo może też odnosić się do zjawisk ocenianych negatywnie. np. peak głupoty, czyli „szczyt głupoty”;
- płakał – prześmiewczy komentarz o kimś, kto został zawstydzony, pokonany lub pozbawiony pewności siebie. Memiczny cytat z wypowiedzi Doroty Wellman w podcaście Imponderabillia Karola Paciorka. Dziennikarka opowiadała o spotkaniu z internetowym hejterem, który – według jej relacji – podczas bezpośredniej konfrontacji płakał i przepraszał za obraźliwe wpisy;
- slop – treści, zwłaszcza cyfrowe, oceniane jako bezwartościowe lub wtórne, często produkowane masowo, zwłaszcza z pomocą generatywnej sztucznej inteligencji (wówczas: AI slop); szerzej – schematyczne, mało ambitne wytwory kultury, np. gry, filmy czy książki, obliczone na łatwą konsumpcję. Wyraz pochodzi od ang. „slop” – „pomyje”, „breja”;
- spływka – żartobliwa lub lekceważąca formuła odprawiania rozmówcy, wyrażająca żądanie odejścia lub zakończenia rozmowy; odpowiednik „spływaj”, „spadaj”;
- tuff – atrakcyjny, modny, efektowny, budzący uznanie. Slangowy wariant ang. „tough” – „twardy”, „mocny”. Odnosi się zwłaszcza do ubrań, dodatków i stylizacji, ale także do osób, muzyki i innych rzeczy, które robią wrażenie. Bywa używany ironicznie. W polskim obiegu występuje m.in. wymowa „tuf”;
- unc – żartobliwe lub lekceważące określenie osoby, zwykle mężczyzny, postrzeganej jako starsza, staroświecka lub nieznająca aktualnych trendów. Od ang. „unc”, skróconej postaci słowa uncle – „wujek”. Określenie nie wyznacza stałej granicy wieku – z perspektywy nastolatków może odnosić się także do młodego dorosłego np. osoby po trzydziestce. W tym użyciu jest zbliżone do słów „wapniak” i „boomer”. Wyrażenie unc behavior oznacza zachowanie kojarzone ze starszym pokoleniem.
Głosować można do 30 listopada TUTAJ
Słowo roku w ostatnich 10 latach
2025: „szponcić”/„szpont”: – robić coś szalonego, cwaniaczyć, kombinować albo podziwiać czyjś spryt/akcję
2024: sigma: – określenie niezależnego, pewnego siebie mężczyzny (lub kobiety), który nie afiszuje się ze swoimi sukcesami, a sam je osiąga
2023: rel: – skrót od angielskiego „relatable”, oznaczający coś, co jest nam bliskie, zrozumiałe lub z czym możemy się utożsamić
2022: essa: – okrzyk radości, tryumfu lub innych pozytywnych emocji, często używany jako powitanie lub forma wyrazu luzu
2021: śpiulkolot: – zabawne określenie miejsca do spania, odnoszące się do mema, w którym „śpiulkać” oznacza spać
2020: Nagrody nie przyznano
2019: alternatywka: – dziewczyna o alternatywnych upodobaniach i stylu życia
2018: dzban: – osoba, która zachowuje się nierozsądnie lub nieinteligentnie
2017: XD: – symbol lub skrót oznaczający śmiech, przeniesiony do mowy z emotikonów
2016: sztos: – określenie czegoś fajnego, niesamowitego lub fantastycznego
