Eksperci apelują: po wakacjach warto dokładnie obejrzeć swoją skórę i skontrolować znamiona. To właśnie jesień jest jednym z najlepszych momentów na wykrycie zmian, które mogły pojawić się lub zmienić pod wpływem intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV. Wczesne rozpoznanie czerniaka może uratować życie – czytamy w informacji prasowej.
Lato to czas, kiedy nasza skóra jest najbardziej narażona na działanie promieniowania ultrafioletowego. Wielogodzinne przebywanie na słońcu, aktywności na świeżym powietrzu czy wakacyjne wyjazdy sprawiają, że po sezonie letnim warto przyjrzeć się swojej skórze ze szczególną uwagą. Czerniak jest jednym z najbardziej agresywnych nowotworów skóry, jednak wykryty we wczesnym stadium daje bardzo duże szanse na pełne wyleczenie. Dlatego regularna obserwacja znamion i szybka reakcja na niepokojące zmiany mają kluczowe znaczenie.
– Jesień to naturalny moment na zdrowotny „przegląd skóry”. Gdy opalenizna zaczyna znikać, łatwiej zauważyć nowe znamiona lub zmiany, które pojawiły się w istniejących już zmianach barwnikowych. Każde znamię, które zmienia kolor, kształt, wielkość lub zaczyna budzić nasz niepokój, powinno zostać ocenione przez specjalistę – podkreśla prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, specjalista chirurgii onkologicznej, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Instytutu Onkologii.
Fakty i mity o kontroli znamion po lecie
MIT: Jeśli nie doszło do oparzenia słonecznego, skóra jest bezpieczna
Niestety nie. Ryzyko uszkodzeń skóry wiąże się nie tylko z widocznym poparzeniem, ale również z długotrwałą ekspozycją na promieniowanie UV, która kumuluje się przez całe życie.
FAKT: Czerniak może pojawić się także na skórze wcześniej niezmienionej
Wbrew powszechnym przekonaniom nie każdy czerniak rozwija się z istniejącego pieprzyka. W wielu przypadkach pojawia się jako zupełnie nowa zmiana.
MIT: Czerniak dotyczy wyłącznie osób intensywnie opalających się
Na nowotwory skóry może zachorować każdy. Ryzyko jest większe m.in. u osób z jasną karnacją, licznymi znamionami czy dodatnim wywiadem rodzinnym, jednak czujność powinien zachować każdy.
FAKT: Jesień to jeden z najlepszych momentów na kontrolę skóry
Po zakończeniu sezonu letniego łatwiej dostrzec zmiany, które pojawiły się pod wpływem promieniowania słonecznego. Eksperci podkreślają, że właśnie teraz warto wykonać samobadanie skóry oraz skorzystać z konsultacji specjalisty.
MIT: Jeśli znamię nie boli, nie trzeba go sprawdzać
Wczesny czerniak najczęściej nie powoduje bólu ani innych dolegliwości. Niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim zmiany wyglądu znamienia.
Zasada ABCDE, czyli na co zwracać uwagę
Eksperci przypominają, że podczas samobadania skóry warto pamiętać o zasadzie ABCDE:
- A – asymetria,
- B – brzegi nieregularne lub poszarpane,
- C – kolor niejednolity lub zmieniający się,
- D – duży rozmiar (powyżej 6 mm),
- E – ewolucja, czyli zmiany zachodzące w czasie.
Wystąpienie jednej z tych cech nie oznacza automatycznie nowotworu, ale powinno skłonić do konsultacji z lekarzem.
Ważne – podczas samokontroli skóry skupiamy się zwykle na ramionach czy plechach, bo to te miejsca najczęściej wystawiamy na działanie słońca. Tymczasem nie można zapominać, że czerniak bywa podstępny i potrafi ukryć się tam, gdzie nikt się go nie spodziewa, np. na skórze głowy między włosami, między palcami u stóp, na podeszwowej powierzchni stóp, skórze pod biustem, pod pachami czy w okolicach intymnych i odbytu. Dlatego podkreśla się konieczność regularnego i dokładnego oglądania skóry całego ciała.
