Nieudana próba wykonania wyroku śmierci na Christcie Pike zwróciła uwagę na procedury stosowane w Tennessee i na pentobarbital, lek używany w części amerykańskich egzekucji. Skazana miała zostać pierwszą od ponad 200 lat kobietą straconą w tym stanie, jednak po podaniu dwóch dawek substancji pozostała przy życiu.
Według relacji świadków i dokumentów sądowych Pike nadal oddychała po rozpoczęciu procedury, a kilkadziesiąt minut później słyszano jej głośne chrapanie. Ostatecznie 50-latkę przewieziono do szpitala. Eksperci zajmujący się karą śmierci ocenili sytuację jako bezprecedensową.
Co wiadomo o nieudanej egzekucji
Do egzekucji Christy Pike miało dojść w Tennessee. Kobiecie podano pentobarbital, czyli środek stosowany w USA przy wykonywaniu kary śmierci przez śmiertelny zastrzyk. Mimo dwóch dawek procedura nie doprowadziła do śmierci skazanej.
Na razie nie ustalono, dlaczego egzekucja zakończyła się niepowodzeniem. Władze Tennessee zarządziły niezależne postępowanie wyjaśniające. Wśród możliwych przyczyn wskazywane są m.in. problemy techniczne z dostępem do żyły oraz ewentualne trudności z prawidłowym podaniem leku.
Czym jest pentobarbital
Jak czytamy w Medonecie, pentobarbital jest barbituranem, czyli lekiem silnie hamującym działanie ośrodkowego układu nerwowego. Do medycyny wprowadzono go w pierwszej połowie XX w. Stosowano go jako środek nasenny, uspokajający i przeciwdrgawkowy, a także do wprowadzania pacjentów w głęboką sedację.
Obecnie w większości tych zastosowań pentobarbital został zastąpiony bezpieczniejszymi preparatami, przede wszystkim benzodiazepinami. W bardzo dużych dawkach wywołuje głęboką utratę przytomności, a następnie hamuje pracę ośrodka oddechowego w mózgu. W efekcie organizm przestaje oddychać, dochodzi do niedotlenienia i zatrzymania krążenia.
Z tego powodu substancja jest wykorzystywana zarówno przy eutanazji zwierząt, jak i w części egzekucji wykonywanych w USA.
Dlaczego lek stosuje się przy karze śmierci
Przez lata w Stanach Zjednoczonych używano tzw. protokołów trójlekowych. Skazanemu podawano najpierw środek usypiający, później lek paraliżujący mięśnie oddechowe, a na końcu chlorek potasu, który zatrzymywał pracę serca.
Procedury te zaczęły budzić kontrowersje po serii nieudanych egzekucji oraz w związku z problemami z dostępnością preparatów. W odpowiedzi część stanów zaczęła przechodzić na protokoły oparte na pentobarbitalu. Zwolennicy takiego rozwiązania przekonywali, że wymaga ono użycia jednej substancji i w teorii ogranicza ryzyko błędów proceduralnych.
Od około 2011 r. pentobarbital stał się najczęściej stosowanym lekiem w egzekucjach przez śmiertelny zastrzyk w wielu stanach USA.
Wcześniej w amerykańskiej historii wyroki śmierci wykonywano m.in. przez powieszenie, rozstrzelanie, krzesło elektryczne i komorę gazową. W latach 80. XX w. śmiertelny zastrzyk zaczęto przedstawiać jako metodę bardziej humanitarną. Początkowo głównym środkiem usypiającym był sód tiopentalowy, a później stosowano także zestawy kilku leków, w tym pancuronium bromide i chlorek potasu.
Znaczenie pentobarbitalu wzrosło, gdy firmy farmaceutyczne zaczęły odmawiać sprzedaży niektórych preparatów do celów egzekucyjnych, a stany musiały szukać alternatyw.
Możliwe przyczyny niepowodzenia
Jednym z wyjaśnień rozważanych po próbie egzekucji Pike są trudności z dostępem do żyły. W przypadku śmiertelnych zastrzyków od lat odnotowywano sytuacje, w których personel miał problemy z prawidłowym umieszczeniem wenflonu, zwłaszcza u osób z uszkodzonym układem żylnym.
Inna możliwość to podanie leku poza światło naczynia krwionośnego. W takim przypadku do krwiobiegu mogłaby trafić znacznie mniejsza ilość substancji. Naukowcy zwracali uwagę, że nawet niewielkie problemy przy podaniu leku mogą wpływać na jego skuteczność. Na znaczenie prawidłowego dostępu naczyniowego wskazywały m.in. badania publikowane w czasopiśmie „The Lancet” oraz analizy śmiertelnych zastrzyków prowadzone przez ekspertów medycyny sądowej.
Prawnicy Pike twierdzili również, że mogły pojawić się problemy z jakością preparatu lub dostępem żylnym. Na tym etapie są to jednak hipotezy wymagające potwierdzenia.
Kim jest Christa Pike?
Christa Gail Pike stała się głośna w 1995 r. Miała wtedy 18 lat i była słuchaczką programu zawodowego Job Corps w Knoxville w stanie Tennessee. Według śledczych uważała 19-letnią Colleen Slemmer za rywalkę w walce o względy swojego chłopaka, Tadaryla Shippa.
12 stycznia 1995 r. Pike, Shipp i trzecia osoba zwabili Slemmer na teren leśny. Tam przez dłuższy czas ją torturowali. Ustalenia śledczych wskazywały, że ofiarę bito kawałkami asfaltu, raniono nożem i innymi narzędziami, a sprawcy mieli wyryć na jej ciele pentagram. Jednym z najbardziej wstrząsających elementów sprawy było to, że Pike zachowała fragment czaszki ofiary jako trofeum.
Proces zakończył się w 1996 r. skazaniem Pike na karę śmierci. Jej partner, który w chwili zbrodni miał 17 lat, nie mógł zostać stracony ze względu na wiek. Otrzymał karę dożywotniego pozbawienia wolności z możliwością ubiegania się o zwolnienie warunkowe. Trzecia uczestniczka zdarzenia dostała łagodniejszy wyrok po złożeniu zeznań przeciwko współoskarżonym.
Przez kolejne trzy dekady Pike była jedyną kobietą w celi śmierci w Tennessee. Jej obrońcy wielokrotnie argumentowali, że w czasie procesu zbyt słabo uwzględniono historię przemocy, wykorzystywania seksualnego i problemów psychicznych, których miała doświadczać od dzieciństwa. Sądy ostatecznie nie zmieniły jednak wyroku.
Czytaj oryginał w Medonecie: https://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci/nieudana-egzekucja-w-usa-christa-pike-zyje-mimo-dwoch-dawek-smiertelnego-leku/z96e5d3
