Na budowie drogi ekspresowej S19 Rzeszów Południe-Babica zakończył się jeden z najbardziej zaawansowanych i wymagających procesów inżynieryjnych realizowanych obecnie w Polsce czyli obrót maszyny TBM Karpatka. Maszyna zakończyła już drążenie pierwszej nawy tunelu i przygotowuje się do realizacji nawy drugiej.
Proces obrotu jest połączony z kompleksowym serwisem urządzenia. Równolegle prowadzone są szczegółowe przeglądy techniczne i prace kontrolne, pozwalające na dokładną ocenę stanu kluczowych komponentów TBM. Teraz, po zakończeniu obrotu, kontynuowane będą czynności konserwacyjne i kontrola poszczególnych podzespołów maszyny. Rozpoczęto m.in. wymianę narzędzi skrawających na tarczy. Po zakończeniu prac serwisowych maszyna zostanie ustawiona w kołysce startowej na portalu północnym i przygotowana do drążenia drugiej nitki tunelu – kolejnego etapu inwestycji na odcinku S19 Rzeszów Południe-Babica.
Innowacyjna technologia Air Mover
Obrót TBM realizowany był z wykorzystaniem innowacyjnego systemu poduszkowca (Air Mover). To specjalny metalowy stelaż wyposażony w poduszki pneumatyczne, które unoszą maszynę na cienkiej warstwie powietrza, umożliwiając bezpieczne przemieszczanie i obrót elementów o masie liczonej w tysiącach ton. Rozwiązanie to pozwala znacząco ograniczyć konieczność demontażu TBM – maszyna została podzielona jedynie na cztery główne części, co skraca czas operacji i zwiększa jej bezpieczeństwo.
Rozwiązanie rzadko stosowane na świecie
Technologia Air Mover jest rzadko stosowana na świecie, a w tej skali należy do rozwiązań wyjątkowych. Dzięki niej nie ma potrzeby rozkładania maszyny na setki elementów, co ogranicza ryzyko, zmniejsza liczbę operacji montażowych i pozwala prowadzić prace w sposób bardziej precyzyjny oraz kontrolowany.
Cały proces obrotu to złożona operacja logistyczno-inżynieryjna, wymagająca precyzyjnego przygotowania przestrzeni, stałego monitoringu systemów bezpieczeństwa oraz ścisłej współpracy zespołów inżynierskich i technicznych. Prace realizowane są pod ciągłym nadzorem specjalistów, z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa.
Zakres prac na budowie S19 Rzeszów Południe – Babica
Kontrakt realizuje konsorcjum firm Mostostal Warszawa i Acciona Construccion. Umowę podpisaliśmy w lipcu 2020 r., a w kwietniu 2022 r. rozpoczęły się roboty budowlane. Zakończenie prac, które determinuje budowa tunelu, planowane jest w 2028 r.
W ramach inwestycji powstanie węzeł Babica (węzeł typu trąbka) zlokalizowany w pobliżu skrzyżowania DK19 z DW988. Zakres prac na odcinku o długości 10,3 km obejmuje także budowę obiektów inżynierskich, w tym tunelu o długości 2,3 km, sześciu estakad, dwóch wiaduktów nad S19, bezkolizyjnego przejazdu nad linią kolejową w ciągu istniejącej DK19, trzech przejść dla zwierząt i jednego przejazdu pod S19.
Tunel w Babicy osiągnie 2255 metrów długości i będzie składał się z dwóch jednokierunkowych naw połączonych 15 przejściami poprzecznymi oraz przejazdem awaryjnym. Każda nawa posiada dwa pasy ruchu i pas awaryjny. Tunel drąży maszyna TBM „Karpatka”, która ma 114 metrów długości, 15 metrów szerokości i waży około 4 400 ton. Wyposażona jest w napęd hydrauliczno-elektryczny, 12 silników po 1 MW i została zaprojektowana do pracy w trudnych warunkach geologicznych fliszu karpackiego. Sercem TBM jest pierścień skrawający o masie około 400 ton, obracający się do 3 razy na minutę i wyposażony w 471 narzędzi wiercących.
W ramach umowy wybudowane zostanie również pierwsze w województwie podkarpackim Centrum Zarządzania Tunelem. Inwestycja obejmuje także budowę dwóch Miejsc Obsługi Podróżnych: MOP Lutoryż (kierunek Rzeszów i Barwinek) oraz dwóch lądowisk dla śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego (na MOP Lutoryż w kierunku Rzeszowa i przy Centrum Zarządzania Tunelem).
Cała trasa Via Carpatia od Rzeszowa do granicy ze Słowacją w Barwinku ma być gotowa w 2031 roku.
