Podczas Kongresu ESC 2026 w Monachium, największego wydarzenia kardiologicznego w Europie, lekarze przedstawili nową definicję zawału serca. Zmiany mają na celu przyspieszenie wdrożenia odpowiedniego leczenia i uproszczenie diagnostyki. Eksperci podkreślają, że na nowych wytycznych najbardziej skorzystają pacjenci.
Nowe rekomendacje odchodzą od dotychczasowego, złożonego podziału na pięć typów zawału serca. Zamiast tego skupiają się na głównej przyczynie wystąpienia tego stanu. Obecnie lekarze wyróżniają trzy podstawowe rodzaje zawału: pierwotny, wtórny oraz zawał będący powikłaniem po zabiegach na naczyniach wieńcowych. Jak przyznaje prof. Agata Bielecka-Dąbrowa w Medonecie, nowa definicja pozwala lekarzom szybciej podjąć decyzję o leczeniu, co przekłada się na korzyść dla chorych.
Pierwotny zawał serca to najczęściej występujący typ, spowodowany nagłym przerwaniem dopływu krwi do serca. Wtórny zawał pojawia się, gdy serce nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu, mimo że naczynia są drożne – na przykład z powodu wysokiego ciśnienia lub niewydolności nerek. Trzeci rodzaj to zawał będący następstwem zabiegów na naczyniach wieńcowych, takich jak by-passy. Prof. Bielecka-Dąbrowa wyjaśnia w Medonecie, że uproszczona klasyfikacja nie tylko ułatwia lekarzom postępowanie, ale także sprawia, że pacjenci lepiej rozumieją swój stan zdrowia, co może pozytywnie wpłynąć na ich zaangażowanie w proces leczenia.
Koniec z „męską normą”. Zawał u kobiet łatwiej wykryć
Nowe wytyczne wprowadzają również istotną zmianę w diagnostyce zawału serca u kobiet. Dotychczasowe normy diagnostyczne były oparte na parametrach męskich, co utrudniało rozpoznanie zawału u pań. Prof. Bielecka-Dąbrowa zwraca uwagę w Medonecie, że wprowadzenie osobnych zakresów prawidłowych wartości troponin dla kobiet i mężczyzn to prawdziwy przełom. Dzięki temu nawet niewielkie, ale niebezpieczne wzrosty poziomu troponin u kobiet będą szybciej wykrywane.
Specjalistka podkreśla, że objawy zawału u kobiet często różnią się od tych występujących u mężczyzn. Podczas gdy u panów typowym symptomem jest silny ból za mostkiem promieniujący do lewej ręki lub żuchwy, u kobiet częściej pojawiają się duszności, nudności, zmęczenie, ból pleców, żuchwy czy wymioty. Kardiolog przywołuje przypadek pacjentki, która zgłosiła się do szpitala z silnym bólem brzucha. Początkowe badania nie wykazały zawału, jednak kolejne testy potwierdziły wzrost poziomu troponin i rozpoznanie zawału serca. Według prof. Bieleckiej-Dąbrowej, obecne wytyczne pozwoliłyby na szybsze postawienie diagnozy w takim przypadku.
Nowe normy mają zapobiegać sytuacjom, w których kobiety są odsyłane do domu bez właściwej diagnozy. Kardiolog zaznacza, że wiele pacjentek, które usłyszały, że „nic im nie jest”, później nie zgłaszało się do szpitala przy kolejnych objawach. Wprowadzenie osobnych norm diagnostycznych dla kobiet ma na celu zmniejszenie liczby przeoczonych przypadków zawału i ograniczenie powikłań wynikających z opóźnionego leczenia.
Nowa klasyfikacja zawału serca – uproszczenie dla lekarzy i pacjentów
Zmiany w definicji zawału serca mają nie tylko ułatwić pracę lekarzom, ale także zwiększyć świadomość pacjentów na temat ich stanu zdrowia. Według prof. Bieleckiej-Dąbrowej, dzięki nowym wytycznym pacjenci będą lepiej rozumieć, z jakim problemem się mierzą, co może przełożyć się na większą dyscyplinę w przestrzeganiu zaleceń i skuteczniejszy powrót do zdrowia.
Nowe podejście do diagnostyki i leczenia zawału serca, zaprezentowane podczas Kongresu ESC 2026, stanowi ważny krok w kierunku poprawy skuteczności terapii i bezpieczeństwa pacjentów. Eksperci liczą, że wdrożenie tych zmian pozwoli uratować życie wielu osobom, zwłaszcza kobietom, u których zawał serca bywa trudniejszy do rozpoznania.
