REKLAMA

Super Nowości - Wolne Media! Wiadomości z całego Podkarpacia. Rzeszów, Przemyśl, Krosno, Tarnobrzeg, Mielec, Stalowa Wola, Nisko, Dębica, Jarosław, Sanok, Bieszczady.

sob. 24 lutego 2024

80 lat od tragicznego wesela. W Zbydniowie Niemcy rozstrzelali 19 osób

Tablica upamiętniająca 19 zabitych, którzy zginęli w noc z 24 na 25 czerwca 1943 w dworze Horodyńskich w Zbydniowie koło Stalowej Woli oraz braci, którzy się wówczas uratowali. (Fot. Wikipedia/Scotch Mist)

W nocy z 24 na 25 czerwca 1943 roku niemiecki oddział Waffen SS, dowodzony przez Ewalda Ehlersa, dokonał bestialskiego mordu na członkach rodziny Horodyńskich w Zbydniowie koło Stalowej Woli. W czasie masakry zginęło 19 osób, które uczestniczyły w przyjęciu weselnym. 

Ta historia, mimo upływu ośmiu dekad, wciąż budzi zainteresowanie i refleksje. Przypomnijmy, 24 czerwca 1943 roku w Zbydniowie odbywał się ślub kuzynki Horodyńskich Teresy Wańkowiczówny z Iwo Mierzejewskim. Uroczystości weselne zakończyły się jeszcze przed północą, a państwo młodzi wyjechali spędzić noc po wyjątkowym dla nich dniu w Sandomierzu.

Uczestnicy wesela szykowali się do snu, gdy przed północą w majątku Horodyńskich pojawił się oddział SS. Niemieccy żołnierze wtargnęli do dworu i mordowali wszystkie napotkane osoby. Z masakry ocaleli jedynie dwaj bracia: Andrzej i Zbigniew Horodyńscy, których matka zdążyła przez śmiercią ukryć na strychu.

Rozstrzeleni goście weselni

Tragicznej nocy zginęli jak podaje portal podkarpackahistoria.pl:

  • Zbigniew Horodyński – dziedzic Zbydniowa,
  • Zofia Horodyńska – żona Zbigniewa,
  • Anna Horodyńska – córka Zofii i Zbigniewa,
  • Maria Kowerska – siostra Zbigniewa Horodyńskiego,
  • Rozalia Koczalska – guwernantka Anny,
  • Krystyna Gieczewicz – żona brata Pani Horodyńskiej,
  • Leon – 12-letni syn Gieczewiczowej,
  • Stanisław Wańkowicz – senator Rzeczypospolitej Polskiej, ojciec panny młodej,
  • Aleksandra Wańkowicz – matka panny młodej,
  • Barbara Mierzejewska – matka pana młodego,
  • Halina Herubowicz,
  • Krzysztof Jeśmian – syn Herubowiczowej,
  • Halszka Meysztowicz – dalsza krewna, malarka,
  • Elfrida Horwatt – babcia panny młodej,
  • Zofia Ryczek,
  • Maria Latocha,
  • Stefania Łebek – pokojówki,
  • Edward Zboroń – leśniczy.

Chciał przejąć majątek Horodyńskich

Inspiratorem masakry był Martin Fuldner, minister rolnictwa w rządzie Generalnej Guberni i zarządca majątku Lubomirskich w nieodległych Charzewicach. Postanowił przejąć majątek Horodyńskich w Zbydniowie siłą, likwidując gospodarzy.

Fuldner wykorzystał do tego fakt, że w okolicy przebywał oddział SS dowodzony przez jego znajomego Ewalda Ehlersa, skierowany tu do walki z podziemiem i pacyfikacji okolicznych wsi. Liczył, że nie zostanie obciążony zbrodnią dokonaną nie swoimi rękami. 

Zbrodnia i kara

Martin Fuldner wyrokiem sądu podziemnego został jednak skazany na śmierć.

Wyrok wykonała w Charzewicach, 13 października 1943, roku grupa żołnierzy AK, wśród nich ocalały z rzezi Zbigniew Horodyński. Zabity został wówczas inspirator zbrodni, jego żona i syn.

Wystawa w okrągłą rocznicę hitlerowskiej zbrodni

Muzeum Regionalne w Stalowej Woli, w związku z przypadającą w tym roku rocznicą zbrodni w Zbydniowie, zaprasza na nową wystawę pt. „Horodyńscy. 80 lat po zbrodni”.

Wystawa została otwarta w niedzielę, 25 czerwca, w budynku głównym muzeum przy ul. Sandomierskiej 1.

– Nowa wystawa czasowa to efekt pracy stalowowolskich muzealników oraz regionalistów i pasjonatów lokalnej historii, którzy poświęcili się badaniu dziejów zasłużonego rodu Horodyńskich ze Zbydniowa, a w szczególności ostatnich kart ich historii. To opowieść o przeszłości, która budzi emocje i rozpala wyobraźnię – informuje Magdalena Wielgocka z Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli.

– Ekspozycja silnie akcentuje udział Horodyńskich w powstaniach narodowych, jak i zaangażowanie w sprawy lokalnej społeczności. Ukazuje wielkość rodu, który wywarł znaczący wpłynw na historię całego regionu i przez wieki kształtował nastroje patriotyczne wśród okolicznych mieszkańców. Dzięki wsparciu wielu osób udało się dotrzeć do archiwalnych fotografii i dokumentów, a także wyjątkowych pamiątek rodzinnych, które zostaną zaprezentowane na wystawie.

Udostępnij

Super Nowości - Wolne Media!

Popularny dziennik w regionie. Znajdziesz tu najciekawsze, zawsze aktualne informacje z województwa podkarpackiego.

Reklama

@2008 – 2024 – supernowosci24.pl Gravamen Media sp. z o.o. Super Nowości Wszelkie prawa zastrzeżone. All Rights Reserved. Polityka prywatności Regulamin