Wysokie temperatury stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia osób z otyłością. Lekarka Anna Sankowska-Dobrowolska wyjaśnia w Medonecie, że w czasie upałów serce takich pacjentów musi pracować znacznie intensywniej, a ryzyko poważnych powikłań, takich jak udar czy zawał, jest u nich wyższe. Specjalistka podkreśla, że tkanka tłuszczowa utrudnia oddawanie ciepła, co dodatkowo obciąża organizm.
Według lekarki tkanka tłuszczowa pełni funkcję izolatora – zimą chroni przed utratą ciepła, natomiast latem uniemożliwia jego skuteczne oddanie. W efekcie serce osób z otyłością musi jednocześnie zaopatrywać organizm w krew i kierować jej część do skóry, by schłodzić ciało. Gdy do tego dochodzi odwodnienie, objętość krwi krążącej spada, co może prowadzić do obniżenia ciśnienia, zawrotów głowy, a nawet omdleń.
Specjalistka zwraca uwagę w Medonecie, że osoby z otyłością są bardziej narażone na powikłania zdrowotne podczas upałów. Wynika to z faktu, że ciepło wytwarzane wewnątrz ciała trudniej dociera do powierzchni skóry, gdzie mogłoby zostać oddane do otoczenia. Dodatkowo, powierzchnia skóry w stosunku do masy ciała jest mniejsza, co utrudnia efektywne chłodzenie organizmu.
Objawy przegrzania u osób z otyłością — na co zwrócić uwagę
Lek. Anna Sankowska-Dobrowolska podkreśla, że symptomy przegrzania u osób z otyłością mogą być mniej oczywiste niż u innych. Klasyczne objawy, takie jak silne pocenie się czy zaczerwienienie skóry, bywają trudniejsze do zauważenia, ponieważ często występują u tych pacjentów na co dzień. Duszność wysiłkowa czy kołatanie serca, które powinny być sygnałem alarmowym, również bywają bagatelizowane, gdyż są przypisywane innym przyczynom.
Specjalistka zaznacza, że wysiłek fizyczny podczas upałów jest dla tej grupy pacjentów bardziej ryzykowny, jednak nie dlatego, że aktywność szkodzi. Wręcz przeciwnie – ruch jest ważnym elementem terapii otyłości. Problem polega na tym, że w wysokich temperaturach organizm musi radzić sobie z dwoma źródłami ciepła: tym generowanym przez mięśnie podczas wysiłku oraz tym pochodzącym z otoczenia. Osłabione mechanizmy oddawania ciepła sprawiają, że łatwiej dochodzi do przegrzania. Lekarka zwraca uwagę, że sygnałami ostrzegawczymi, które powinny skłonić do natychmiastowego przerwania aktywności i szukania pomocy, są silne osłabienie, splątanie, brak potu mimo upału, przyspieszone bicie serca w spoczynku, silny ból głowy lub nudności.
Dodatkowe obciążenia i choroby współistniejące
Serce osób z otyłością w czasie upałów musi pracować intensywniej, ponieważ musi zaopatrywać w krew większą masę ciała, a jednocześnie w wysokich temperaturach naczynia skórne się rozszerzają i krew jest przekierowywana na obwód ciała, by oddać ciepło. To stanowi dodatkowe obciążenie dla układu krążenia, do którego często dochodzą choroby współistniejące, takie jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2 czy bezdech senny. Dodatkowo, stosowane przez pacjentów leki, na przykład moczopędne, mogą nasilać odwodnienie i sprzyjać spadkom ciśnienia tętniczego oraz omdleniom.
Jak radzić sobie z upałem? Praktyczne wskazówki od lekarki
Zdaniem lek. Sankowskiej-Dobrowolskiej, kluczowe jest regularne nawadnianie organizmu, a nie picie dopiero wtedy, gdy pojawi się pragnienie. Pragnienie jest już sygnałem odwodnienia, dlatego lepiej pić małymi porcjami przez cały dzień. Aktywność fizyczną warto planować na wczesny poranek lub wieczór, gdy temperatura jest niższa, zamiast forsować się w najgorętszych godzinach dnia.
Lekarka zaleca noszenie luźnych, przewiewnych ubrań z naturalnych tkanin oraz unikanie długiego przebywania w rozgrzanych, niewentylowanych pomieszczeniach. Skuteczne może być także chłodzenie ciała od zewnątrz – na przykład chłodny prysznic, mokry ręcznik na karku lub nadgarstkach, gdzie duże naczynia krwionośne biegną blisko powierzchni skóry.
Równie ważne, jak chłodzenie z zewnątrz, jest dbanie o odpowiednie nawodnienie i dietę. Warto sięgać po chłodne napoje oraz produkty o wysokiej zawartości wody, takie jak arbuz, ogórek, pomidory czy cytrusy, które nie tylko nawadniają, ale także dostarczają elektrolitów. W upalne dni dobrze jest ograniczyć ciężkie, tłuste posiłki i alkohol, ponieważ ich trawienie generuje dodatkowe ciepło, a alkohol dodatkowo nasila odwodnienie.
