Zdarza się, że drobne luki w pamięci zaczynają powtarzać się częściej: trudno odnaleźć klucze, utrzymać tok rozmowy albo szybko przywołać znane słowo. Takie sytuacje bywają wiązane ze stresem lub starzeniem się, ale nie zawsze właśnie tam należy szukać przyczyny.
Nie każdy problem z zapamiętywaniem musi od razu wskazywać na chorobę neurologiczną. Autorzy włoskiego serwisu My Personal Trainer cytowani przez Medonet zwracają uwagę, że jednym z czynników mogących stać za takimi objawami jest zbyt niski poziom witaminy B12, ważnej dla prawidłowego działania układu nerwowego.
Witamina B12 i mózg
Kobalamina, czyli witamina B12, bierze udział w tworzeniu czerwonych krwinek, syntezie DNA oraz utrzymaniu właściwej pracy nerwów. Jej znaczenie wiąże się także z osłonkami mielinowymi, które zabezpieczają włókna nerwowe i pozwalają impulsom sprawnie przemieszczać się między komórkami nerwowymi.
Obniżenie poziomu tej witaminy może odbić się na mechanizmach odpowiadających za funkcje poznawcze. Skutkiem bywają trudności ze skupieniem uwagi, wolniejsze analizowanie informacji oraz kłopoty z utrwalaniem nowych treści. Serwis My Personal Trainer zaznacza przy tym, że B12 nie pełni roli środka działającego jak „dopalacz” dla mózgu. Jej funkcja polega na wspieraniu prawidłowej pracy układu nerwowego, a nie na podnoszeniu możliwości poznawczych ponad naturalny poziom.
Objawy niedoboru B12
Zbyt mała ilość witaminy B12 w organizmie rzadko od początku daje wyraźny, łatwy do rozpoznania obraz. Symptomy mogą narastać powoli, niekiedy przez wiele miesięcy, a czasem nawet przez lata.
Autorzy My Personal Trainer wskazują, że u części osób pojawia się również dezorientacja albo trudność w znalezieniu właściwych słów podczas rozmowy. Częste zapominanie jest więc tylko jednym z możliwych sygnałów, a nie jedyną oznaką problemu. Jakie są najczęstsze symptomy niedoboru? To:
- przewlekłe zmęczenie,
- osłabienie,
- bladość skóry,
- duszność,
- kołatanie serca,
- mrowienie i drętwienie dłoni lub stóp,
- zaburzenia równowagi,
- osłabienie mięśni,
- pogorszenie pamięci i koncentracji.
Znaczenie ma także to, że dolegliwości neurologiczne mogą wystąpić zanim zostanie rozpoznana anemia. Na ten aspekt zwracają uwagę również aktualne wytyczne brytyjskiego instytutu NICE.
Niedobór często kojarzy się przede wszystkim z dietą, ale jego podłoże może być bardziej skomplikowane. Aby organizm mógł wykorzystać witaminę B12, musi ona zostać uwolniona z pożywienia w żołądku, a później połączyć się z czynnikiem wewnętrznym, który umożliwia jej wchłanianie w jelicie cienkim. Zaburzenie któregokolwiek z tych etapów może sprawić, że mimo prawidłowego sposobu odżywiania organizm nie przyswoi wystarczającej ilości tej witaminy.
Wiek należy do czynników zwiększających ryzyko niedoboru, co podkreślają eksperci. Zgodnie z wytycznymi NICE problem dotyczy około 5 proc. osób w wieku od 65 do 74 lat oraz ponad 10 proc. ludzi, którzy ukończyli 75 lat.
Podwyższone ryzyko obejmuje także osoby stosujące dietę roślinną. Do tej grupy zaliczają się również pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego, które utrudniają wchłanianie składników odżywczych.
Najważniejszym naturalnym źródłem witaminy B12 są produkty pochodzenia zwierzęcego. To właśnie w tej grupie żywności znajduje się jej najwięcej.
Dieta roślinna, a B12
Znaczących ilości witaminy B12 nie dostarczają produkty roślinne, o ile nie zostały w nią sztucznie wzbogacone. Z tego powodu osoby na diecie wegańskiej powinny pamiętać o regularnej suplementacji albo sięgać po żywność fortyfikowaną.
Wiele osób, które zauważają pierwsze problemy z koncentracją, zastanawia się, czy suplementy mogą poprawić pamięć. Odpowiedź nie jest jednak tak jednoznaczna, jak mogłyby sugerować przekazy reklamowe.
Witamina B12 jest obecna w produktach zwierzęcych. Mają ją:
- wątróbka,
- małże i owoce morza,
- ryby, zwłaszcza makrela, sardynki i łosoś,
- mięso,
- jaja,
- mleko i przetwory mleczne.
Gdy badania wykażą niedobór, uzupełnienie witaminy B12 często wiąże się z lepszym samopoczuciem i zmniejszeniem części objawów neurologicznych. Dostępne wyniki badań nie potwierdzają jednak, aby suplementacja dawała trwałe korzyści poznawcze osobom, u których poziom tej witaminy pozostaje prawidłowy.
Jak czytamy w Medonecie, preparatów z witaminą B12 nie należy traktować jako uniwersalnej metody na poprawienie pamięci.
Sporadyczne zapominanie może przytrafić się każdemu i zazwyczaj nie oznacza powodu do obaw. Konsultacja ze specjalistą jest wskazana wtedy, gdy kłopoty z pamięcią powtarzają się regularnie, stają się coraz silniejsze albo zaczynają przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu. Szczególną uwagę powinno zwrócić połączenie problemów z zapamiętywaniem z przewlekłym zmęczeniem, mrowieniem kończyn, zaburzeniami równowagi lub osłabieniem mięśni. Zarówno eksperci NICE, jak i autorzy włoskiego artykułu zaznaczają, że niedobór witaminy B12 można wykryć dzięki badaniom krwi, a szybkie rozpoczęcie leczenia ogranicza ryzyko trwałego uszkodzenia układu nerwowego.
Czytaj w Medonecie: https://www.medonet.pl/leki-od-a-do-z/witaminy-i-mineraly/coraz-czesciej-zapominasz-o-prostych-rzeczach-to-moze-byc-niedobor-witaminy-b12/z43dh2x
